شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥٦٠ - نَوْمٌ (بقره/ ٢٥٥ )
ن و م
نَوْمٌ : (بقره/ ٢٥٥.) ○
به فتح نون، به معنى «خواب» و آن حالتى است كه قسمتى از حواس انسان به واسطۀ عوامل طبيعى خاصى به هنگام آن ركود پيدا مىكند (و «سنة» به خواب سبك/چرت زدن گفته مىشود).
جملۀ:
امّا اينكه چرا «خواب سبك» در آيه بر «نوم» كه خواب اساسى است مقدم داشته شده با اينكه قاعدة فرد قوى را جلوتر بايد ذكر كرد و سپس اشاره به فرد ضعيف كرد، به خاطر اين است كه از نظر ترتيب طبيعى نخست حالت «سنة» (خواب ضعيف و چرت) دست مىدهد و سپس عميقتر شده و تبديل به خواب عميق مىشود.
اين جمله اشاره به اين حقيقت است كه فيض و لطف خداوند دائمى است و لحظهاى از وجود او قطع نمىشود، همچون بندگان نيست كه بر اثر خواب و عوامل ديگر، از ديگران غافل بماند.
ضمنا تعبير به «لا تأخذه» (نمىگيرد) تعبير جالب و رسايى است كه چگونگى خواب را بر انسان مجسم مىسازد، گويا خواب همچون موجود قوى پنجه است كه انسان را سخت در چنگال خود مىگيرد و اسير مىكند، بهطورى كه قويترين انسانها به هنگام بىخوابى
(○) ... لاٰ تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لاٰ نَوْمٌ... «هيچگاه خواب سبك و سنگينى او را فرانمىگيرد» بقره/ ٢٥٥.