شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥٢ - كذّاب (نبأ/ ٢٨ )
كذّاب: (نبأ/ ٢٨.) □
به كسر كاف، يكى از صيغههاى مصدر باب تفعيل، به معنى «تكذيب» است، بعضى از ارباب لغت نيز گفتهاند: مصدر ثلاثى مجرد و معادل «كذب» است:
«و (دوزخيان) آيات ما را بكلى تكذيب كردند» و بههرحال مفعول مطلق است براى «كذّبوا» كه براى تأكيد آمده.
هواى نفس آن چنان بر آنها چيره شده بود كه همۀ آيات بيدارگر الهى را شديدا انكار كردند.
راغب در مفردات واژۀ «كذّاب» را معادل «تكذيب» دانسته و آيۀ ٣٥ سورۀ نبأ را مثال آورده و گفته است: *
بههرحال يكى از مواهب بزرگ معنوى بهشتيان اين است كه در آنجا اثرى از دروغپردازيها، بيهودهگوئيها، تهمتها و افتراها، تكذيب حق و توجيه باطل و گفتگوهاى ناهنجارى كه قلب پرهيزگاران را در اين دنيا آزار مىدهد وجود نخواهد داشت و براستى چه زيباست آن محيطى كه اثرى از اين سخنان ناموزون و رنجآور در آن وجود ندارد. (ج ٤٢/٢٦ و ٥٠.)
ك ر ب
كَرْبٍ : (انعام/ ٦٤.) ○
بر وزن «حرب» در اصل به معنى «زير و رو كردن زمين و حفر (و شيار كردن) آن» است (كرب الارض).
و نيز به معنى گرۀ محكمى است كه در طناب دلو مىزنند، سپس به غم و اندوه شديد
(□) وَ كَذَّبُوا بِآيٰاتِنٰا كِذّٰاباً. «و آيات ما را بكلى تكذيب كردند» نبأ/ ٢٨.
(*) «بهشتيان در آنجا نه سخن لغو و بيهودهاى مىشنوند و نه دروغ و تكذيبى را» نبأ/ ٣٥.
(○) قُلِ اَللّٰهُ يُنَجِّيكُمْ مِنْهٰا وَ مِنْ كُلِّ كَرْبٍ ثُمَّ أَنْتُمْ تُشْرِكُونَ. «بگو خداوند شما را از اينها و از هر مشكل و ناراحتى نجات مىبخشد بازهم شما براى او شريك مىسازيد» انعام/ ٦٤.