شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١١١ - كلام (اعراف/ ١٤٤ )
ك ل م
كَلَّمَ : (بقره/ ٢٥٣.) ○
از مصدر «تكليم» به معنى «سخن گفتن» است، چنانكه در آيه مىخوانيم: «خداوند با برخى از پيامبران سخن گفت»
اين احتمال كه منظور از آن پيامبر اسلام (ص) باشد و منظور از «تكلّم» همان وحى بوده باشد (به قرينۀ آيه ٥١ سورۀ شورى) بسيار بعيد به نظر مىرسد. (ج ١٨٤/٢.)
كلام: (اعراف/ ١٤٤.) ●
سخن يا جملهاى است كه از چند كلمه تشكيل شده و داراى مسند و مسنداليه باشد.
از آيات مختلف قرآن من جمله آيۀ مورد بحث استفاده مىشود كه خداوند با موسى (ع) سخن گفت، سخن گفتن خدا با موسى (ع) از اين طريق بوده است كه امواج صوتى را در فضا يا اجسام مىآفريد، گاهى اين امواج صوتى از لابلاى «شجرۀ وادى ايمن» و گاهى در «كوه طور» به گوش موسى (ع) مىرسيد و اينكه بعضى از افرادى كه جمود بر الفاظ دارند پنداشتهاند اينگونه آيات دليل بر تجسم خداست، بسيار بىاساس است، زيرا كلامى كه از ما انسانها صادر مىشود، چنين كلامى از خدا صادر نمىشود و او منزه از دستگاههاى جسمانى است. (ج ٣٦٢/٦-٣٦٣.)
(○) تِلْكَ اَلرُّسُلُ فَضَّلْنٰا بَعْضَهُمْ عَلىٰ بَعْضٍ مِنْهُمْ مَنْ كَلَّمَ اَللّٰهُ... «بعضى از آن رسولان را بر بعضى ديگر برترى داديم، برخى از آنها، خدا با او سخن گفت...» بقره/ ٢٥٣.
(●) قٰالَ يٰا مُوسىٰ إِنِّي اِصْطَفَيْتُكَ عَلَى اَلنّٰاسِ بِرِسٰالاٰتِي وَ بِكَلاٰمِي... «(خداوند) گفت: اى موسى من تو را بر مردم با رسالتهاى خويش و با سخن گفتنم (با تو) برگزيدم...» اعراف/ ١٤٤.