شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٨٠ - لعلّ (آل عمران/ ٢٠٠ )
لاٰعِبِينَ : (دخان/ ٣٨.)
جمع «لاعب» از مادّۀ «لعب» و به گفتۀ راغب به معنى عملى است كه بدون قصد صحيح انجام شود و آيۀ مورد بحث به مسألۀ معاد بازمىگردد و با استدلال لطيفى اين واقعيت را به اثبات مىرساند و مىگويد: «ما آسمانها و زمين و آنچه در ميان اين دو است بيهوده و بىهدف نيافريديم».
بنابراين آفرينش اين جهان در صورتى هدفدار خواهد شد كه جهان ديگرى پشتسر آن باشد و به همين دليل مكتبهاى الحادى و منكران معاد معتقد به بيهودگى و پوچى آفرينش هستند. (ج ١٩٢/٢١.)
ل ع ل ل
لعلّ: (آل عمران/ ٢٠٠.) ○
به معنى «شايد و به اين اميد...» از حروف مشبهة بالفعل است و براى ايجاد اميد و افادۀ ترجى به كار مىرود.
واژۀ «لعلّ» در قرآن مجيد ٣ بار و به شكل «لعلّك» ٤ بار و «لعلّكم» ٦٨ بار و «لعلّنا» ١ بار و «لعلّه» ٣ بار و «لعلّهم» ٤٤ بار به كار رفته است□
گاهى سؤال مىشود چرا در قرآن جملههايى با كلمۀ «لعلّ» شروع شده است، مانند جملۀ:
(*) وَ مٰا خَلَقْنَا اَلسَّمٰاوٰاتِ وَ اَلْأَرْضَ وَ مٰا بَيْنَهُمٰا لاٰعِبِينَ. دخان/ ٣٨.
(○) يٰا أَيُّهَا اَلَّذِينَ آمَنُوا اِصْبِرُوا وَ صٰابِرُوا وَ رٰابِطُوا وَ اِتَّقُوا اَللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ. «اى كسانى كه ايمان آوردهايد (در برابر مشكلات و هوسها) استقامت كنيد و در برابر دشمنان (نيز) استقامت به خرج دهيد و از مرزهاى خود مراقبت به عمل آوريد و از خدا بترسيد شايد رستگار شويد» آل عمران/ ٢٠٠.
(□) المعجم الاحصائى، ج ١٢٨٣/٣.