شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٢٣ - أَنْزَلْن١٦٤٨ اهُ (قدر/ ١ )
تمام اين احتمالات، مخالف ظاهر آيات است، چرا كه ظاهر آن اين است كه تمام قرآن در شب قدر نازل شده، تنها چيزى كه در اينجا باقى مىماند اين است كه در روايات متعددى كه در تفسير على بن ابراهيم از امام باقر و امام صادق و امام ابو الحسن (موسى بن جعفر) عليهم السلام نقل شده مىخوانيم كه در تفسير: ١٢
ولى درهرحال نزول قرآن در شب قدر بهطور كامل به بيت المعمور هرگز منافات با آگاهى پيامبر (ص) از آن ندارد، چرا كه او را به لوح محفوظ كه مكنون علم خداست راه نيست، اما به عوالم ديگر آگاهى دارد، و به تعبير ديگر آنچه از آيات گذشته استفاده كرديم كه قرآن دوبار بر پيامبر (ص) نازل شده يكبار «نزول دفعى» در شب قدر، و بار ديگر «نزول
(١) بيت المعمور: به نقل از بعضى روايات، خانهاى است به محاذات خانۀ كعبه در آسمانها كه عبادتگاه فرشتگان است، بعضى آن را در آسمان چهارم و بعضى آسمان هفتم و بعضى در آسمان نخست (آسمان دنيا) دانستهاند، مرحوم طبرسى در مجمع البيان طبق حديثى از على (ع) آن را در آسمان چهارم در مقابل كعبه كه فرشتگان با عبادات خود آن را معمور و آباد مىكنند، دانستهاند. «مجمع البيان، ج ١٦٣/٩».
(٢) نور الثقلين، ج ٦٢٠/٤ - در اين حديث نزول قرآن بهطور تدريجى در بيست سال ذكر شده، در حالى كه مىدانيم دوران نبوت كه قرآن در آن نازل مىشد در بيستوسه سال بود، ممكن است اين تعبير از اشتباه راوى و يا غلط در نسخههاى حديث باشد (و يا اينكه ممكن است سه سال اوّليۀ بعثت كه رسول خدا هنوز دعوت رسمى خود را آشكار نكرده بود به حساب نيامده باشد).