شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٦٨٧ - وَعْدَ (نساء/ ١٢٢ )
ضمنا اگر مىبينيم كه در آيات مورد بحث، تعبير به چهل شب (اربعين ليلة) شده است، نه چهل روز، ظاهرا به خاطر اين است كه مناجات موسى (ع) و گفتگويش با پروردگار بيشتر در شب انجام مىشده است. (ج ٢٥٣/١، ج ٣٤٠/٦-٣٤١، ج ٢٦١/١٣.)
وَعْدَ : (نساء/ ١٢٢.) ○
مصدر است به معنى «نويد دادن» خواه در كار خير باشد يا شر، در هردو استعمال شده است، مثلا در آيۀ مورد بحث، خداوند بندگان مؤمن و صالح را به نعمتهاى بهشتى نويد و وعده داده است، به آنها مىفرمايد:
مسلما اين وعده مانند وعدههاى دروغين شيطان و شيطان صفتان نيست، بلكه وعدهاى است حقيقى و از ناحيۀ خدا، بديهى است هيچكس نمىتواند صادقتر از خدا در وعدهها و سخنانش باشد، زيرا تخلف از وعده، يا به خاطر ناتوانى است، يا جهل يا نياز، كه تمام اينها از ساحت مقدس او دور است. (ج ١٣٩/٤-١٤٠.)
وعيد : (طه/ ١١٣.) *
به معنى «بيم دادن» و خبر تهديدآميز يا وعدۀ بدى است كه به كسى داده مىشود و فقط در موارد شر به كار مىرود، در حالى كه كلمۀ «وعد» در كار خير و شر هردو استعمال شده است.
قرآن، مسألۀ «وعيد» و مجازات مجرمان را، گاهى در لباس بيان سرگذشت امّتهاى پيشين و گاهى به صورت خطاب به حاضران و گاهى در شكل ترسيم حال آنها در صحنۀ
(○) ... وَعْدَ اَللّٰهِ حَقًّا وَ مَنْ أَصْدَقُ مِنَ اَللّٰهِ قِيلاً. «خدا وعدۀ حق به شما مىدهد و كيست كه در گفتار و وعدههايش از خدا صادقتر باشد؟» نساء/ ١٢٢.
(*) ... وَ صَرَّفْنٰا فِيهِ مِنَ اَلْوَعِيدِ... «و انواع وعيدها (انذار و تهديدها) را در آن (در قرآن) بازگو كرديم» طه / ١١٣.