شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٠٤ - ندىّ (مريم/ ٧٣ )
نٰادِيَهُ : (علق/ ١٧.) ○
مؤنث نادى و «نادى» در اصل «نادو» بوده، اسم فاعل «نداكننده» و به اهل مجلس نيز اطلاق شده (از مادّۀ نداء) به معنى انجمن و مجلس عمومى كه در آنجا افراد يكديگر را صدا مىزنند و ندا مىكنند و به تفريح مىپردازند. (مركز تفريح). بعضى گفتهاند اين كلمه از «ندا» به معنى «بخشش» گرفته شده، چون در آنجا از يكديگر پذيرايى مىكنند.
«دار الندوة» كه مجلس مشورتى معروف قريش گفته مىشد نيز از همين معنى گرفته شده است□
ندىّ: (مريم/ ٧٣.) ●
در اصل از مادّۀ «ندى» (بر وزن عنا) به معنى «رطوبت» گرفته شده، زيرا كسانى كه دهانشان رطوبت كافى دارد كلامشان فصيحتر و رساتر و صدايشان بهتر است، به همين خاطر به افراد فصيح و سخنگو اين كلمه اطلاق شده است، چرا كه يكى از شروط قدرت بر تكلم، داشتن آب دهان به قدر كافى است و از آن پس «ندا» به معنى مجالست و سخن گفتن و حتى
(○) فَلْيَدْعُ نٰادِيَهُ. «سپس هركه را مىخواهد صدا بزند (تا ياريش كند)» علق/ ١٧.
(□) المعجم الاحصائى مادّۀ «ناديه» را نيز در «ن د و» ضبط كرده است.
(●) وَ إِذٰا تُتْلىٰ عَلَيْهِمْ آيٰاتُنٰا بَيِّنٰاتٍ قٰالَ اَلَّذِينَ كَفَرُوا لِلَّذِينَ آمَنُوا أَيُّ اَلْفَرِيقَيْنِ خَيْرٌ مَقٰاماً وَ أَحْسَنُ نَدِيًّا. «و هنگامى كه آيات روشن ما بر آنها خوانده مىشود كافران به مؤمنان مىگويند كداميك از دو گروه (ما و شما) جايگاهش بهتر و جلسات انس و مشورتش زيباتر و بخشش او بيشتر است؟» مريم/ ٧٣.