شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢١٨ - «لات (اللاّت)» (نجم/ ١٩ )
ل و ت
«لات (اللاّت)»: (نجم/ ١٩.) ●
(من اعلام القرآن) نام بتى از بتهاى عرب جاهلى است. مشركان عرب بتهاى زيادى داشتند كه از ميان آنها سه بت «لات» و «عزّى» و «منات» بدون شك از اهميّت و شهرت خاصى برخوردار بودند.
نخستين بت معروفى را كه عرب انتخاب كرد بت «منات» بود اين بت در كنار درياى احمر، در ميان مدينه و مكه قرار داشت و اعراب، بخصوص دو قبيله اوس و خزرج براى آن احترام قايل بودند و در نزد آن قربانى مىكردند و سرانجام به دست امير مؤمنان على (ع) درهم شكسته شد.
بت «لات» بعد از بت منات ساخته شد، به صورت سنگى چهارگوش بود و در سرزمين طائف قرار داشت، همانجا كه امروز منارۀ طرف چپ مسجد طائف قرار دارد، خدمۀ اين بت بيشتر طايفۀ «ثقيف» بودند، هنگامى كه آنها مسلمان شدند پيامبر اكرم (ص) «مغيره» را فرستاد و آن را درهم شكست و در آتش سوزاند.
سومين بتى كه عرب جاهلى انتخاب كرده بود «عزّى» بود كه در جاى خود به شرح آن پرداختهايم.
اعراب جاهلى اين بتها را كه تمثالى از فرشتگان بودند دختران خدا مىپنداشتند.
و عجيب اينكه در نامگذارى آنها غالبا از اسماء خداوند استفاده مىكردند، منتها با علامت تأنيث، تا بيانگر اعتقاد فوق باشد. به اين ترتيب كه «اللاّت» در اصل «اللاهه» بوده، سپس حرف «ه» ساقط شده و به صورت «اللات» درآمده است.
(واژۀ «اللات» طبق اين معنى بايد به صورت «اللاة» (با تاء گرد) نوشته شود، ولى چون
(●) أَ فَرَأَيْتُمُ اَللاّٰتَ وَ اَلْعُزّٰى وَ مَنٰاةَ اَلثّٰالِثَةَ اَلْأُخْرىٰ. «به من خبر دهيد آيا بتهاى «لات» و «عزّى» و «منات» كه سومين آنهاست (دختران خدا هستند؟)» نجم/ ١٩-٢٠.