شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٩٧ - يُلْقُونَ (شعراء/ ٢٢٣ )
أَلْقَى اَلسَّمْعَ : (ق/ ٣٧.) *
به معنى «گوش را افكند» و آن كنايه از گوش دادن و نهايت دقت در استماع است، شبيه تعبيرى كه در فارسى داريم مىگوييم: «گوش ما نزد تو است» يعنى بخوبى به سخنانت گوش مىدهيم.
در آيۀ ٧٠ سورۀ طه، آنجا كه موسى عصاى خود را افكند و مصنوعات ساحران را بلعيد، آمده است:
فَأُلْقِيَ اَلسَّحَرَةُ سُجَّداً...
تعبير به «القى» (بااستفاده از فعل مجهول) گويا اشاره به اين است كه آنچنان مجذوب موسى و تحت تأثير معجزۀ او واقع شدند كه گويى بىاختيار به سجده افتادند. (ج ٢٤٦/١٣، ج ٢٨٥/٢٢.)
يَتَلَقَّى اَلْمُتَلَقِّيٰانِ : (ق/ ١٧.) ○
واژۀ «تلقّى» به معنى «دريافت و اخذ و ضبط» است و «متلقّيان» دو فرشتهاى هستند كه مأمور ثبت اعمال انسانها مىباشند.
علاوه بر احاطۀ علمى خداوند به ظاهر و باطن انسان، دو فرشته نيز مأمور حفظ و نگاهدارى حساب اعمال اويند كه از طرف راست و چپ از او مراقبت مىكنند، پيوسته با او هستند و لحظهاى جدا نمىشوند تا از اين طريق اتمام حجّت بيشترى شود و تأكيدى باشد بر مسألۀ نگاهدارى حساب اعمال. (دربارۀ متلقّيان در همين ماده سخن خواهيم گفت).
(*) إِنَّ فِي ذٰلِكَ لَذِكْرىٰ لِمَنْ كٰانَ لَهُ قَلْبٌ أَوْ أَلْقَى اَلسَّمْعَ وَ هُوَ شَهِيدٌ. «قطعا در سرگذشت پيشينيان تذكر و اندرزى است براى آن كس كه عقل دارد يا گوش فرادهد و حاضر باشد» ق/ ٣٧.
(○) إِذْ يَتَلَقَّى اَلْمُتَلَقِّيٰانِ عَنِ اَلْيَمِينِ وَ عَنِ اَلشِّمٰالِ قَعِيدٌ. «به خاطر بياوريد هنگامى كه دو فرشته راست و چپ كه ملازم انسان هستند اعمال او را دريافت مىدارند» ق/ ١٧.