شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٧ - كَذَبُوا (زمر/ ٦٠ )
و امّا مسلما سخن صدقى كه به سراغ آنها آمد و تكذيب كردند همان وحى آسمانى قرآن مجيد بود.
جالب اينكه در آيه به جاى وحى، تعبير به «صدق» مىكند، اشاره به اينكه تنها سخنى كه هيچگونه احتمال دروغ و خلاف در آن نيست سخنى است كه از طريق وحى از ناحيۀ پروردگار نازل مىشود. (ج ٤٥١/١٩ و ٤٥٣.)
كَذَبُوا : (زمر/ ٦٠.) ●
از مادّۀ «كذب» به معنى «دروغ بستن» است، همچنان كه آيه مىگويد: «در روز قيامت كسانى را كه دروغ بر خدا بستند مىبينى كه صورتهايشان سياه است...» زمر/ ٦٠.
گرچه مفهوم
مسلما در قيامت ظاهر و باطن يكى مىشود و صورتها به رنگ دلها درمىآيد، كسانى كه قلبى تاريك دارند، صورتى تاريك خواهند داشت و آنها كه قلبهايشان نورانى است صورتهايشان نيز چنين است.
جالب توجه اينكه در پارهاى از روايات كه از منابع اهل بيت (ع) نقل شده آمده است كه دروغ بستن بر خدا كه مايۀ روسياهى در قيامت است معنى گستردهاى دارد كه ادعاى امت و رهبرى به ناحق را نيز شامل مىشود، چنانكه صدوق در كتاب اعتقادات از امام صادق (ع) نقل مىكند هنگامى كه از تفسير اين آيه از آن حضرت سؤال كردند، فرمود:
«منظور كسى است كه خود را امام پندارد در حالى كه امام نباشد»، گفتند: هرچند از
(●) وَ يَوْمَ اَلْقِيٰامَةِ تَرَى اَلَّذِينَ كَذَبُوا عَلَى اَللّٰهِ وُجُوهُهُمْ مُسْوَدَّةٌ... زمر/ ٦٠.