شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٤٨ - نَكْتَلْ (يوسف/ ٦٣ )
كِلْتُمْ : (اسراء/ ٣٥.)
از مادّۀ «كيل» به معنى «پيمانه» است. آيۀ مورد بحث نيز مانند بحث گذشته به موضوع عدالت در پيمانه و وزن و رعايت حقوق مردم و مبارزه با كمفروشى اشاره كرده، مىفرمايد:
«هنگامى كه با پيمانه چيزى را مىسنجيد حق آن را ادا كنيد»
اصولا حق و عدالت و نظم و حساب در همهچيز و همهجا يك اصل اساسى و حياتى است و همانگونه كه در پيش اشاره كرديم، اصلى است كه بر كل عالم هستى حكومت مىكند. بنابراين هرگونه انحراف از اين اصل، خطرناك و بدعاقبت است، مخصوصا كمفروشى سرمايۀ اعتماد و اطمينان را كه ركن مهم مبادلات است از بين مىبرد و نظام اقتصادى را بههم مىريزد.
بسيار جاى تأسف است كه گاه مىبينيم غيرمسلمانان در رعايت اين اصل از بعضى از مسلمانان، پيشقدمترند و سعى مىكنند اجناسشان را درست با همان وزن و پيمانهاى كه روى آن نوشتهاند بىكموكاست به بازارهاى جهان بفرستند و اعتماد ديگران را از اين راه جلب كنند.
آرى آنها مىدانند كه اگر انسان اهل دنيا هم باشد راهش همين است كه در معامله خيانت نكند. (ج ١١١/١٢-١١٢.)
نَكْتَلْ : (يوسف/ ٦٣.) ○
در اصل «نكتال» بوده، از مادّۀ كيل است و به معنى «دريافت داشتن چيزى با كيل و پيمانه» است، ولى «كال» به معنى پرداختن با كيل و پيمانه مىباشد.
(*) وَ أَوْفُوا اَلْكَيْلَ إِذٰا كِلْتُمْ وَ زِنُوا بِالْقِسْطٰاسِ اَلْمُسْتَقِيمِ... «و به هنگامى كه پيمانه مىكنيد حق پيمانه را ادا كنيد و با ترازوى درست وزن كنيد...» اسراء/ ٣٥.
(○) ... فَأَرْسِلْ مَعَنٰا أَخٰانٰا نَكْتَلْ... «اكنون كه چنين است برادرمان را با ما بفرست تا بتوانيم كيل و پيمانهاى دريافت داريم (منظور سهمى از غله است)» يوسف/ ٦٣.