شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥٨٣ - هَرَباً (جن/ ١٢ )
اينگونه افراد، زشتيهاى خود را زيبا تصور كردهاند و گمراهيها را هدايت پنداشتهاند در حالى كه درهاى هدايت به روى آنها مسدود است و اين همان چيزى است كه خودشان براى خويشتن فراهم ساختهاند. (ج ١٤٦/٦.)
هدى : (مائده/ ٢.) ○
جمع «هديه» (به سكون دال) به معنى چهارپايانى است كه به عنوان قربانى به خانۀ خدا «اهداء» مىشود و سفارش شده، قربانيانى كه براى حج مىآورند، اعم از اينكه بىنشان باشند (هدى) و يا نشان داشته باشند (قلائد) حلال نشمريد و بگذاريد به قربانگاه برسند و در آنجا قربانى شوند. واژۀ «هديّة» (به تشديد ياء) از همين ماده به معنى پيشكش و تحفهاى است كه براى دوستان فرستاده مىشود، جمع آن هدايا و هداوى مىباشد كه البته در قرآن به صورت جمع نيامده، ولى به صورت مفرد تنها يكبار در آيۀ ٣٥ سورۀ نمل بهكار رفته است:
ه ر ب
هَرَباً : (جن/ ١٢.) ●
هرب (بر وزن سبب) و هروب (بر وزن غروب) هردو مصدر است به معنى «فرار كردن
(○) يٰا أَيُّهَا اَلَّذِينَ آمَنُوا لاٰ تُحِلُّوا شَعٰائِرَ اَللّٰهِ وَ لاَ اَلشَّهْرَ اَلْحَرٰامَ وَ لاَ اَلْهَدْيَ وَ لاَ اَلْقَلاٰئِدَ... «اى كسانى كه ايمان آوردهايد شعائر الهى (و مراسم حج را محترم بشمريد و مخالفت با آنها) را حلال ندانيد و نه ماه حرام را، و نه قربانيهاى بىنشان و نشاندار...» مائده/ ٢.
(●) وَ أَنّٰا ظَنَنّٰا أَنْ لَنْ نُعْجِزَ اَللّٰهَ فِي اَلْأَرْضِ وَ لَنْ نُعْجِزَهُ هَرَباً. جن/ ١٢.