شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٠ - ك ب د
اشاره به اينكه خداوند مجازات كسانى را كه با او و پيامبرش به مبارزه برمىخيزند، ذلت و خوارى قرار مىدهد و آنها را از لطف بىكرانش منع مىكند.
بعضى از مفسران «كبتوا» را به عنوان نفرين گرفتهاند و از آنجا كه نفرين از سوى خداوندى كه قادر بر همهچيز است دليل بر تحقق آن مىباشد نتيجۀ آن ذلت و خوارى براى دشمنان خدا و رسولش در دنياست، ولى ظاهر تعبير آيه اين است كه جملۀ خبريه است نه انشائيه. آيه مىگويد: «كسانى كه با خدا و رسولش دشمنى مىكنند خوار و ذليل مىشوند، آنگونه كه پيشينيان آنها خوار و ذليل شدند...»
اين تعبير نظير تعبيرى است كه در آيۀ ١١٤ سورۀ بقره□
و يا آنچه در آيۀ ٣٣ سورۀ مائده○
بههرحال اين تهديد الهى در مورد كسانى كه در برابر پيامبر (ص) و قرآن ايستاده بودند بهوقوع پيوست و در جنگهاى بدر و خيبر و خندق و غير آن با ذلت و شكست روبرو شدند و سرانجام فتح مكه طومار قدرت و شوكت آنها را درهم پيچيد و اسلام در همهجا پيروز گشت. (ج ٤٢٢/٢٣-٤٢٣.)
ك ب د
كَبَدٍ : (بلد/ ٤.) *
بر وزن «حسد» به گفته طبرسى در مجمع البيان در اصل به معنى «شدت» است و لذا
(□) ... لَهُمْ فِي اَلدُّنْيٰا خِزْيٌ وَ لَهُمْ فِي اَلْآخِرَةِ عَذٰابٌ عَظِيمٌ. بقره/ ١١٤.
(○) ... ذٰلِكَ لَهُمْ خِزْيٌ فِي اَلدُّنْيٰا وَ لَهُمْ فِي اَلْآخِرَةِ عَذٰابٌ عَظِيمٌ. مائده/ ٣٣.
(*) لَقَدْ خَلَقْنَا اَلْإِنْسٰانَ فِي كَبَدٍ. «كه ما انسان را در رنج آفريديم (و زندگى او مملو از رنجهاست)» بلد/ ٤.