شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣٣٤ - ملائكة (فاطر/ ١ )
اثبات «تجرد مطلق» براى فرشتگان حتّى از زمان و مكان و اجزاء، كار آسانى نيست و تحقيق از اين مسأله نيز فايدۀ زيادى دربر ندارد، مهم آن است كه ما فرشتگان را به اوصافى كه قرآن و روايات مسلم اسلامى توصيف كرده، بشناسيم و آنها را صنف عظيمى از موجودات والا و برجستۀ خداوند بدانيم، بىآنكه مقامى جز مقام بندگى و عبوديت براى آنها قايل باشيم و آنها را شريك خداوند در خلقت يا عبادت بدانيم كه اين شرك و كفر محض است.
در بحث پيرامون فرشتگان، به همين مقدار قناعت مىكنيم و تفصيل را به كتبى كه بالخصوص در اين زمينه نگاشته شده رجوع مىدهيم.
در بسيارى از عبارات تورات، از فرشتگان تعبير به «خدايان» مىكند كه تعبيرى است شركآلود، و از نشانههاى تحريف تورات كنونى است، ولى قرآن مجيد از اينگونه تعبيرات پاك و منزه است، چرا كه براى آنها مقامى جز بندگى و عبادت و اجراى فرمانهاى الهى قايل نشده است و حتّى چنانكه گفتيم از آيات مختلف قرآن برمىآيد كه مقام انسان كامل، از فرشتگان والاتر و بالاتر است؛ توضيح آن كه لفظ «ملائكة» ٦٨ بار و به شكل «ملائكته» ٥ بار در قرآن مجيد به كار رفته است*
م ل ل
يُمْلِلِ : (بقره/ ٢٨٢.) ○
مصدرش «املال» به معنى «املاء كردن» است و املاء كردن يعنى القاء كردن كلام به نويسنده براى نوشتن، يا مطلبى را تقرير كردن كه ديگرى بنويسد، مانند مطلبى كه معلم بگويد و شاگرد بنويسد و «يملل» از مادّۀ «ملّ» گرفته شده كه در اصل به معنى «بازگردانيدن»
(*) المعجم الاحصائى، ج ١٤٣٣/٣.
(○) ... وَ لْيُمْلِلِ اَلَّذِي عَلَيْهِ اَلْحَقُّ... «و آن كس كه حق بر ذمۀ اوست بايد املا كند» بقره/ ٢٨٢.