شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥٣ - ك ر ر
اين واژه معنى وسيع و گستردهاى دارد و هرگونه مشكل مهمى را شامل مىشود و چهار بار در قرآن مجيد تكرار شده است.
گاهى در قرآن واژۀ «كرب» به «عظيم» توصيف شده كه نهايت شدت اندوه را مىرساند و تأكيد بيشترى بر اين معناست، چنانكه در آيۀ ٧٦ سورۀ انبيا و نيز آيۀ ٧٦ سورۀ صافات دربارۀ نوح (ع) مىخوانيم:
وَ نَجَّيْنٰاهُ● وَ أَهْلَهُ مِنَ اَلْكَرْبِ اَلْعَظِيمِ
اين اندوه بزرگ، كدام اندوه بود كه نوح را سخت رنج مىداد؟ ممكن است اشاره به سخريههاى قوم كافر و مغرور و آزارهاى زبانى آنها و هتاكى و توهين نسبت به او و پيروانش باشد و يا اشاره به تكذيبهاى پىدرپى اين قوم لجوج.
چه اندوهى از اين بالاتر كه طبق صريح آيات قرآن، ٩٥٠ سال دعوت به آيين حق كرد، امّا طبق مشهور ميان مفسران در تمام اين مدت طولانى تنها ٨٠ نفر به او ايمان آوردند١
بعضى از مفسران احتمال دادهاند كه منظور از «كرب عظيم» همان طوفان بوده است كه جز نوح و يارانش از آن نجات نيافتند، ولى اين معنى بعيد به نظر مىرسد. (ج ٢٨٠/٥ - ٢٨١، ج ٤٦٣/١٣، ج ٨٠/١٩-٨١.)
ك ر ر
كَرَّةٌ : (نازعات/ ١٢.) *
به فتح كاف و تشديد راء به معنى «بازگشت و رجوع مجدد» است (از ريشۀ كرّ، يكرّ:
برگشت و حمله كرد)، چنانكه در آيۀ ١٦٧ سورۀ بقره مىخوانيم:
(●) در آيۀ ٧٦ سورۀ انبيا، «فَنَجَّيْنٰاهُ» آمده است.
(١) مجمع البيان، ذيل آيۀ ٤٠ سورۀ هود و نور الثقلين، ج ٣٥٠/٢.
(*) قٰالُوا تِلْكَ إِذاً كَرَّةٌ خٰاسِرَةٌ. نازعات/ ١٢.