شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢٤٠ - اِسْتَمْتَعْتُمْ (نساء/ ٢٤ )
در اينجا منظور اين است كه مقدار مناسبى بر مهر بيفزايد و يا اگر مهريهاى تعيين نشده هديهاى شايسته به آنها بدهد بهطورى كه راضى و خشنود گردند و جدايى آنها در محيطى دوستانه انجام پذيرد. (ج ٢٨٠/١٧.)
اِسْتَمْتَعْتُمْ : (نساء/ ٢٤.) ●
اين بخش از آيۀ مورد بحث، اشاره به مسألۀ ازدواج موقت و به اصطلاح «متعه» است و مىگويد: «زنانى را كه متعه مىكنيد مهر آنها را به عنوان يك واجب بايد بپردازيد» و از آن استفاده مىشود كه اصل تشريع ازدواج موقت، قبل از نزول اين آيه براى مسلمانان بوده كه در اين آيه نسبت به پرداخت مهر آنها توصيه مىكند و از آنجا كه اين بحث يكى از مباحث مهم تفسيرى و فقهى و اجتماعى است لازم است از چند جهت مورد بررسى قرار گيرد:
١ - قراينى كه در آيۀ فوق وجود دارد دلالت آن را بر ازدواج موقت تأكيد مىكند.
٢ - ازدواج موقت در عصر پيامبر (ص) بوده و بعدا نسخ نشده است.
٣ - ضرورت اجتماعى اين نوع ازدواج.
٤ - پاسخ به پارهاى از اشكالات.
اوّلا كلمۀ «متعه» كه «استمتعتم» (در آيۀ مورد بحث) از آن گرفته شده است در اسلام به معنى ازدواج موقت است و به اصطلاح دراينباره حقيقت شرعيه مىباشد؛ گواه بر آن اين است كه اين كلمه (متعه) با همين معنى در روايات پيامبر (ص) و كلمات صحابه مكرر به كار برده شده است١
ثانيا اگر اين كلمه به معنى مزبور نباشد بايد به معنى لغوى آن يعنى «بهرهگيرى» تفسير
(●) ... فَمَا اِسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَرِيضَةً... نساء/ ٢٤.
(١) به كتاب كنز العرفان، تفسير مجمع البيان، نور الثقلين و برهان و الغدير جلد ٦ رجوع شود.