شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١١٣ - كَلِمَةُ (انعام/ ١١٥ )
١
شبيه همين معنى از امام على بن موسى الرضا (ع) نيز نقل شده كه فرمود: و نحن كلمة التّقوى و العروة الوثقى. «ماييم كلمۀ تقوا و دستگيرۀ محكم الهى»٢
گاهى «كلمة» اشاره به سنّت و فرمان آفرينش، داير به آزادى انسانهاست كه از آغاز چنين بوده است، مانند آيۀ ١٩ سورۀ يونس كه مىفرمايد:
گاهى در قرآن، از عيسى (ع) تعبير به «كلمة» شده است مانند آيۀ ٤٥ سورۀ آل عمران كه مىفرمايد:
در اين آيه و دو آيۀ ديگر، از «مسيح» به عنوان «كلمة» ياد شده است، اين تعبير در كتب عهد جديد نيز ديده مىشود.
دربارۀ اينكه چرا به عيسى «كلمة» گفته شده در ميان مفسران سخن بسيار است، امّا بيشتر به نظر مىرسد كه علت آن همان تولد فوق العادۀ مسيح مىباشد و يا به خاطر اين است كه قبل از تولد، خداوند بشارت او را در كلامى به مادرش داده بود و نيز ممكن است علت اين تعبير آن باشد كه «كلمة» در اصطلاح قرآن به معنى مخلوق به كار مىرود (كهف/ ١٠٩.) و از آنجا كه مسيح (ع) يكى از مخلوقات بزرگ خدا بوده است اطلاق كلمه بر او شده كه
(١) خصال صدوق، نور الثقلين، ج ٧٣/٥.
(٢) مأخذ پيشين، صفحۀ ٧٤.