شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٥٤ - ن ص ت
ن ص ت
أَنْصِتُوا : (اعراف/ ٢٠٤.) *
از مادّۀ «انصات» مصدر است از باب افعال، به معنى «سكوت توأم با گوش فرادادن و توجّه» است. در اينكه آيا اين سكوت و استماع به هنگام قراءت قرآن در تمام موارد است يا منحصر به وقت نماز و هنگام قراءت امام جماعت و يا به هنگامى كه امام در خطبۀ نماز جمعه تلاوت قرآن مىكند، در ميان مفسران گفتگو بسيار است و احاديث مختلفى در كتب حديث و تفسير در اين زمينه نقل شده است. آنچه از ظاهر آيۀ مورد بحث استفاده مىشود اين است كه اين حكم، عمومى و همگانى است و مخصوص به حال معينى نيست، ولى روايات متعددى كه از پيشوايان اسلام نقل شده به اضافۀ اجماع و اتفاق علما بر عدم وجوب استماع در همه حال، دليل بر اين است كه اين حكم به صورت كلى يك حكم استحبابى است، يعنى شايسته و مستحب است كه در هركجا و درهرحال كسى قرآن را تلاوت كند، ديگران به احترام قرآن سكوت كنند و گوش جان فرادهند و پيام خدا را بشنوند و در زندگى خود از آن الهام گيرند، زيرا قرآن تنها كتاب قراءت نيست، بلكه كتاب فهم و درك و سپس عمل است، اين حكم مستحب به قدرى تأكيد دارد كه در بعضى از روايات از آن تعبير به واجب شده است. در حديثى از امام صادق (ع) مىخوانيم كه فرمود: «بر تو واجب است كه در نماز و غير نماز در برابر شنيدن قرآن، سكوت و استماع كنى و هنگامى كه نزد تو قرآن خوانده شود، لازم است سكوت كردن و گوش فرادادن» (وجب عليك الانصات
(*) وَ إِذٰا قُرِئَ اَلْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُوا لَهُ وَ أَنْصِتُوا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ. «هنگامى كه قرآن خوانده شود گوش فرادهيد و خاموش باشيد تا مشمول رحمت خدا شويد» اعراف/ ٢٠٤.