شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٧٥٩ - «يَأْجُوجَ» (كهف/ ٩٤ )
١
در پارهاى از روايات آمده است كه پيامبر (ص) فرمود: «اين شهر را يثرب نناميد» شايد به اين جهت كه يثرب در اصل از مادۀ «ثرب» (بر وزن حرب) به معنى «ملامت كردن» است و پيامبر (ص) چنين نامى را براى اين شهر پربركت، نمىپسنديد.
بههرحال اينكه منافقان، اهل «مدينه» را به عنوان
ى ج ج
«يَأْجُوجَ» : (كهف/ ٩٤.) ●
(من اعلام القرآن) يأجوج و مأجوج نام دو قبيله از قبايل وحشى بوده است كه آنها را «تاتار» مىناميدند. حدود ٦٠٠ سال قبل از ميلاد در حوالى مغولستان و سواحل درياى سياه پراكنده و به قتل و غارت مشغول بودند. ذو القرنين براى جلوگيرى از تاختوتاز آنها، سدّى در مقابل آنان بين دو كوه بنا نهاد و با اين كار از مزاحمت شديد آنها كه براى ساكنان اطراف مركز سكونت خود بهوجود آورده بودند، جلوگيرى كرد*
ما شرح مفصل اين دو قبيلۀ خونخوار را كه در دو سوره از قرآن، نام آنها آمده است در مادۀ «م ج ج» (مأجوج) آوردهايم، براى اطلاع بيشتر به آنجا مراجعه شود و يا به تفسير نمونه (ج ٥٥١/١٢.)
(١) مجمع البيان، ج ٣٤٦/٨.
(●) قٰالُوا يٰا ذَا اَلْقَرْنَيْنِ إِنَّ يَأْجُوجَ وَ مَأْجُوجَ مُفْسِدُونَ فِي اَلْأَرْضِ... «(آن گروه به او) گفتند: اى ذو القرنين يأجوج و مأجوج در اين سرزمين فساد مىكنند...» كهف/ ٩٤.
(*) واژههاى قرآن، ص ٣٢٠.