شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣٢٠ - م ك ك
م ك ك
«مَكَّةَ» : (فتح/ ٢٤.) *
(من اعلام القرآن) شهرى است در «تهامه» جنوب حجاز از شهرهاى عربستان و مسجد الحرام و خانۀ كعبه در آن شهر واقع است و در قرآن به نامهاى زير آمده:
١ - بيت العتيق:
٢ - بلد الامين:
٣ - امّ القرى:
بعضى مىگويند از آن جهت «مكة» گفته شده كه در وسط زمين يا محلى كه اطرافش را كوه فراگرفته و مانند مغز كه در وسط استخوان قرار دارد واقع شده است و بعضى معتقدند به علت كمى آب به اين نام ناميده شده، زيرا مادّۀ «مكّ» به معنى «مكيدن» است و براى استخراج آب از زمين آن را مىمكند و آب را بيرون مىآورند و بعضى مىگويند «مكّه» در لغت به معنى «شكستن و هلاك كردن» است و اين شهر مقدس به نام مكّه ناميده شده، زيرا گناهان در آنجا مىريزد و از بين مىرود و يا كسانى كه به حريم آن تجاوز كنند هلاك مىشوند مانند اصحاب فيل (لشكر ابرهه) كه قصد خراب كردن خانۀ كعبه را داشتند و خداوند آنان را هلاك كرد.
(*) وَ هُوَ اَلَّذِي كَفَّ أَيْدِيَهُمْ عَنْكُمْ وَ أَيْدِيَكُمْ عَنْهُمْ بِبَطْنِ مَكَّةَ مِنْ بَعْدِ أَنْ أَظْفَرَكُمْ عَلَيْهِمْ... «او كسى است كه دست آنها (مشركين) را از شما و دست شما را از آنها در دل مكة كوتاه كرد، بعد از آنكه شما را بر آنها پيروز ساخت...» فتح/ ٢٤.