شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٧١٠ - قِفُوهُمْ (صافات/ ٢٤ )
و ق ف
قِفُوهُمْ : (صافات/ ٢٤.) ○
از مادۀ «وقف» گاه به معنى متعدى استعمال مىشود (نگهداشتن و حفظ كردن) و گاه به معنى لازم (توقف كردن و ايستادن)، مصدر اوّلى وقف است و مصدر دومى وقوف.
آيۀ مورد بحث دربارۀ متوقف ساختن مشركان و بازپرسى آنها به هنگام روانه شدن به سوى دوزخ است، خطاب صادر مىشود: «آنها را متوقف سازيد چون بايد مورد بازرسى قرار گيرند»
آرى آنها بايد متوقف گردند و به سؤالات مختلف پاسخ گويند، امّا اينكه از آنها پيرامون چهچيز سؤال مىشود؟ بعضى گفتهاند از بدعتهايى كه گذاردهاند، بعضى ديگر گفتهاند: از اعمال زشت و خطاهايشان، و بعضى افزودهاند: از توحيد و لا اله الاّ اللّه و نيز بعضى گفتهاند: از نعمتها، مثل جوانى، تندرستى، عمر، مال و مانند اينها، و در روايت معروفى كه از طرق اهل سنّت و شيعه نقل شده، آمده است كه از «ولايت على (ع) سؤال مىشود١
البته اين تفاسير با هم منافاتى ندارد، چرا كه در آن روز از همهچيز سؤال مىشود، از عقايد، از توحيد و ولايت، از گفتار و كردار و از نعمتها و مواهبى كه خدا در اختيار انسان گذارده است.
در آيۀ ٣٠ سورۀ انعام باز دربارۀ مشركان مىخوانيم كه آنها در روز رستاخيز در پيشگاه پروردگارشان ايستادهاند:
(○) وَ قِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ. «آنها را متوقف سازيد كه بايد بازرسى شوند» صافات/ ٢٤.
(١) اين روايت را در «صواعق» از ابو سعيد خدرى، از پيامبر (ص) و همچنين حاكم ابو القاسم حسكانى در «شواهد التنزيل» از آن حضرت نقل كرده، در عيون اخبار الرضا نيز از امام رضا (ع) نقل شده است.