شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٧٠٩ - وقعة (واقعه/ ٢ )
مَوٰاقِعِ : (واقعه/ ٧٥.) *
جمع «موقع» به معنى «محلها و جاها» است و يا ممكن است مصدر ميمى به معنى «فرود آمدن» باشد.
مفسران در مورد «مواقع النجّوم» تفسيرهاى متعددى ذكر كردهاند، نخست به معنى جايگاه ستارگان و مسير آنها. ديگر اينكه منظور محل طلوع و غروب آنهاست و ديگر اينكه منظور سقوط ستارگان در آستانۀ رستاخيز و قيامت است.
بعضى نيز آن را تنها به معنى غروب ستارگان تفسير كردهاند، بعضى هم به پيروى پارهاى از روايات آن را اشاره به نزول قسمتهاى مختلف قرآن در فواصل زمانى متفاوت مىدانند (زيرا نجوم جمع نجم، در مورد كارهاى تدريجى به كار مىرود).
گرچه منافاتى بين اين معانى نيست و ممكن است همه در آيۀ مورد بحث جمع باشد، ولى تفسير اوّل از همه مناسبتر به نظر مىرسد. (ج ٢٦٤/٢٣-٢٦٥.)
مُوٰاقِعُوهٰا : (كهف/ ٥٣.) ●
اسم فاعل از باب مفاعلة (مواقعة) به معنى «سقوطكنندگان» و افتادگان در آتش است يا به معنى وقوع بر يكديگر است و در مورد گنهكاران، اشاره به اين است كه هم آنها بر آتش مىافتند و هم آتش بر آنها، هم آتش در آنها نفوذ مىكند و هم آنها در آتش (مراد وقوع از دو طرف است)، چرا كه در آيات ديگر قرآن خواندهايم كه «گنهكاران خود آتشگيرۀ آتشند» بقره / ٢٤. (ج ٤٦٥/١٢.)
(*) فَلاٰ أُقْسِمُ بِمَوٰاقِعِ اَلنُّجُومِ. «سوگند به جايگاه ستارگان و محل طلوع و غروب آنها» واقعه/ ٧٥.
(●) وَ رَأَى اَلْمُجْرِمُونَ اَلنّٰارَ فَظَنُّوا أَنَّهُمْ مُوٰاقِعُوهٰا... «و گنهكاران، آتش (دوزخ) را مىبينند و يقين مىكنند كه بر آتش افكنده مىشوند و هم آتش بر آنها...» كهف/ ٥٣.