شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٢٨ - ن س ب
○
منسأة: (سبأ/ ١٤.) ●
به معنى «عصا، چوبدستى»، از مادّۀ «نسأ» (بر وزن نسخ) و «نسى» (بر وزن نصيب) به معنى «تأخير» است و از آنجا كه به وسيلۀ عصا، اشيائى را به عقب مىرانند و دور مىكنند كلمۀ «منسأة» به آن اطلاق شده است (وسيلۀ عقبرانى)، بعضى از مفسران گفتهاند اين واژه از واژههاى اهل يمن بوده و از آنجا كه سليمان (موضوع آيۀ مورد بحث) بر اين منطقه حكومت داشت، قرآن در مورد او به كار برده است. (ج ٤٢/١٨.)
ن س ب
نسب: (فرقان/ ٥٤.) *
به فتحتين، پيوندى است كه در ميان انسانها از طريق زادوولد بهوجود مىآيد، مانند ارتباط پدر و فرزند يا برادران به يكديگر و اين قرابت بر دو نوع است: نسب طولى كه اشتراكى است از سوى پدران و فرزندان، و نسب عرضى و آن اشتراكى است از سوى برادرزادهها و عموزادهها□
(○) تفسير روان جاويد (تأليف ميرزا محمد ثقفى تهرانى) جملۀ «ننسها» را در آيۀ مورد بحث به معنى «فراموش گردانيديم آن را» آورده و دلايلى ارائه داده است.
(●) فَلَمّٰا قَضَيْنٰا عَلَيْهِ اَلْمَوْتَ مٰا دَلَّهُمْ عَلىٰ مَوْتِهِ إِلاّٰ دَابَّةُ اَلْأَرْضِ تَأْكُلُ مِنْسَأَتَهُ... «هنگامى كه مرگ را براى سليمان مقرر كرديم كسى مردم را از مرگ او آگاه نساخت، مگر جنبندهاى از زمين كه عصاى او را مىخورد (تا عصا شكست و پيكر سليمان فرو افتاد)» سبأ/ ١٤.
(*) وَ هُوَ اَلَّذِي خَلَقَ مِنَ اَلْمٰاءِ بَشَراً فَجَعَلَهُ نَسَباً وَ صِهْراً... «او كسى است كه از آب، انسانى را آفريد او را نسب و سبب قرار داد (و نسل او را از دو طريق گسترش داد)...» فرقان/ ٥٤.
(□) كتاب واژههاى قرآن، ص ٢٦٠.