شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢٣٥ - ليّن (طه/ ٤٤ )
ليّن : (طه/ ٤٤.)
از مادّۀ «لين و لينة» به معنى «نرم يا ملايم» (نقيض خشن) است و به فرد خوشخلق و نرمخوى «لين العريكه» گويند (عريكه به معنى: طبيعت و خلقوخوى) و اصل آيۀ مورد بحث، دربارۀ مأموريتى است كه خداوند به حضرت موسى (ع) و برادرش هارون (ع) مىدهد كه به سوى فرعون بروند و با او به نرمى سخن گويند، باشد متذكر شود يا از خدا بترسد.
قول ليّن (سخن نرم) تأثير و نفوذ خاصّى دارد و در طرف مقابل اثر مىگذارد به همين جهت به موسى و برادرش هارون تأكيد شده كه اگر با سخن نرم و ملايم با فرعون روبرو شويد و در عين حال مطالب را با صراحت و قاطعيت بيان كنيد يك احتمال اين است كه او دلايل منطقى شما را از دل بپذيرد و ايمان آورد، احتمال ديگر اينكه لااقل از ترس مجازات الهى سر تسليم فرود آورد و با شما مخالفت نكند و احتمال سوم اينكه نه متذكر شود و نه از خدا بترسد و راه مخالفت پيش گيرد كه در اين صورت اتمام حجت شده است و درهرحال بىفايده نيست.
بههرحال، نخستين دستور قرآن برخورد ملايم و توأم با مهر و عواطف انسانى است و توسل به خشونت مربوط به مراحل بعد است. هر مكتبى بايد جاذبه داشته باشد و بىدليل افراد را از خود دفع نكند. آرى ممكن است هيچ برنامۀ محبتآميزى در دل سياه بعضى اثر نگذارد و آدمى تنها از طريق خشونت وارد شود، امّا نه به عنوان يك اصل كلى و براى آغاز كار، برنامۀ نخستين، محبت و ملايمت است و اين همان درسى است كه آيۀ مورد بحث به ما مىآموزد. (ج ٢٠٨/١٣ و ٢١٢-٢١٣.)
(●) فَقُولاٰ لَهُ قَوْلاً لَيِّناً لَعَلَّهُ يَتَذَكَّرُ أَوْ يَخْشىٰ. «به نرمى با او سخن بگوييد شايد متذكر شود يا از (خدا) بترسد.» طه/ ٤٤.