شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٦٣ - «نَص١٦٤٨ ارى١٦٤٨ » (مائده/ ١٤ )
مُنْتَصِرٌ : (قمر/ ٤٤.) ●
از «انتصار» (باب افتعال)، اسم فاعل به معنى «انتقامگيرنده و پيروزشونده» است:
... نَحْنُ جَمِيعٌ مُنْتَصِرٌ
در اين آيه «جميع» به معنى «مجموع» است و منظور در اينجا جماعتى است كه هدف و قدرت عمل دارند و تعبير به «منتصر» نيز تأكيدى بر اين معنى است.
بنابراين اگر مىبينيم كه «نحن» ضمير جمع است و خبر آن «جميع» به صورت مفرد آمده و همچنين «منتصر» كه خبر بعد از خبر يا صفتى است براى جميع، اين به خاطر آن است كه «جميع» هرچند لفظا مفرد است ولى از نظر معنى جمع مىباشد. (ج ٧١/٢٣.)
«نَصٰارىٰ» : (مائده/ ١٤.) ○
(من اعلام القرآن) پيروان عيسى (ع) را «نصارى» گويند و «نصارى» جمع «نصرانى» است.
در اينكه علت نامگذارى مسيحيان به اين اسم چيست، احتمالات مختلفى دادهاند:
نخست اينكه به خاطر آن است كه عيسى (ع) در شهر «ناصرة*
(●) أَمْ يَقُولُونَ نَحْنُ جَمِيعٌ مُنْتَصِرٌ. «يا مىگويند: ما جماعتى متحد و نيرومند و پيروزيم» قمر/ ٤٤.
(○) وَ مِنَ اَلَّذِينَ قٰالُوا إِنّٰا نَصٰارىٰ أَخَذْنٰا مِيثٰاقَهُمْ فَنَسُوا حَظًّا مِمّٰا ذُكِّرُوا بِهِ... «و از كسانى كه ادعاى نصرانيت (و يارى مسيح) داشتند (نيز) پيمان گرفتيم، ولى آنها قسمت قابل ملاحظهاى از آنچه به آنان تذكر داده شده بود به دست فراموشى سپردند...» مائده/ ١٤.
(*) ناصرة: شهرى در منطقۀ «الخليل» فلسطين كه عيسى (ع) دوران كودكى خود را در آنجا گذرانده است و از اين جهت به آن حضرت «عيساى ناصرى» و به پيروان او نصرانى و نصارى مىگفتند.