شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٨٣ - لاعنون (بقره/ ١٥٩ )
لاعنون : (بقره/ ١٥٩.) ●
جمع «لاعن» اسم فاعل، از مادّۀ «لعن» به معنى «لعنكنندگان» است و در معناى «لعن» پيش از اين سخن گفتيم و اينكه بعضى از بزرگان اهل لغت گفتهاند كه «لعن» در آخرت به معنى عذاب و عقوبت و در دنيا به معنى سلب توفيق است در واقع از قبيل بيان مصداق مىباشد نه اينكه مفهوم لعن منحصر به اين دو موضوع گردد.
واژۀ «لاعنون» (لعنكنندگان) در آيۀ موردبحث معنى وسيعى دارد كه نه تنها فرشتگان و مؤمنان را شامل مىشود، بلكه هر موجودى كه با زبان حال يا قال، سخنى مىگويد، او هم در اين مفهوم وسيع داخل است، همانطور كه دعاى خير و استغفار همۀ موجودات زمين و آسمان، حتى ماهيان دريا شامل حال طالبان علم و دانش است، براى كتمانكنندگان دانش نيز مىتواند لعن باشد*
ملعونة : (اسراء/ ٦٠.) □
مؤنث ملعون، اسم مفعول به معنى «لعن و نفرينشده» و دور شده از نيكى و رحمت است و قرآن در آيۀ مورد بحث از «شجرۀ ملعونه» نام برده است و گفتهاند درختى است كه طبق آيۀ ٦٤ سورۀ صافات در بن جهنم مىرويد (شجرۀ زقوم) و ميوۀ آن ناگوار و رنجآور و خوراك گناهكاران است (دخان/ ٤٦-٤٧).
(●) ... يَلْعَنُهُمُ اَللّٰهُ وَ يَلْعَنُهُمُ اَللاّٰعِنُونَ. «... خدا آنها را (كتمانكنندگان حق را) لعنت مىكند و همۀ لعنكنندگان نيز آنها را لعن مىكنند» بقره/ ١٥٩.
(*) اصول كافى، جلد ١، باب ثواب العالم و المتعلم، حديث ١.
(□) ... وَ اَلشَّجَرَةَ اَلْمَلْعُونَةَ فِي اَلْقُرْآنِ... «همچنين شجرۀ ملعونه را كه در قرآن ذكر كردهايم (فقط براى آزمايش مردم بود)» اسراء/ ٦٠.