شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٦٦٢ - أَوْسَطِ (مائده/ ٨٩ )
أَوْسَطِ : (مائده/ ٨٩.) ●
اسم تفضيل از «وسط» است و به چند معنى آمده:
١ - به معنى حد وسط (ميانه) و متعارف.
٢ - عاقلتر و عادلتر (ميانهسال)، بهترين.
آيۀ مورد بحث دربارۀ كفّارۀ سوگند است كه به يكى از سه چيز تعلق مىگيرد: اطعام ده نفر مستمند، پوشاندن ده نفر نيازمند، آزاد كردن يك برده.
در مورد اطعام بايد لااقل يك غذاى حدّ وسط بوده باشد كه معمولا در خانوادۀ خود از آن استفاده مىشود (من اوسط)، البته ظاهر اين تعبير، حد متوسط از نظر كيفيت است، ولى ممكن است هم اشاره به كيفيت و هم مقدار و كميت بوده باشد، چنانكه در روايتى از امام صادق (ع) حد وسط در كيفيت و در روايتى از امام باقر (ع) حد وسط در كميت نقل شده كه مفهوم آن بازگشت به حد وسط در هردو قسمت مىكند١
اين احتمال نيز در تفسير آيه داده شده كه «اوسط» به معنى «خوب و عالى» است، زيرا يكى از معانى اوسط، عالى است، چنانكه در آيۀ ٢٨ سورۀ قلم مىخوانيم:
تعبير به «اوسط» در اين آيه به معنى كسى است كه در سرحدّ اعتدال از نظر عقل و خرد و دانش باشد، بعضى آن را حد وسط در سن و سال معنى كردهاند، ولى اين معنى بسيار بعيد
(●) ... فَكَفّٰارَتُهُ إِطْعٰامُ عَشَرَةِ مَسٰاكِينَ مِنْ أَوْسَطِ مٰا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ... «كفّاره اينگونه قسمها (قسمهاى از روى اراده) اطعام ده نفر مستمند، از غذاهاى معمولى (متوسط و ميانه) است كه به خانوادۀ خود مىدهيد» مائده / ٨٩.
(١) نور الثقلين، ج ٦٦٦/١ و تفسير برهان، ج ٤٩٦/١.