شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥٨٧ - يَسْتَهْزِؤُنَ (انبياء/ ٤١ )
ه ز ء
يَسْتَهْزِؤُنَ : (انبياء/ ٤١.) ○
از باب استفعال (استهزاء) به معنى «سبك شمردن و به مسخره گرفتن» است و ريشۀ اصلى آن «هزء» و «هزو» (بر وزن قفل) مىباشد:
افرادى كه مرتكب خلاف مىشوند براى رهايى از فشار وجدان و فرار از عذاب به حيلهها و كلاههاى شرعى متوسل مىشوند و آيات را دستاويز خود قرار مىدهند. قرآن اين روش را يك نوع استهزاء و دهنكجى به آيات و مقررات الهى مىداند.
كلمۀ «مستهزئين» اسم فاعل از باب استفعال به معنى «مسخرهكنندگان» است، خداوند مىفرمايد:
بايد توجه داشت كه «هزو» (بر وزن قفل) به معنى سخنان يا حركات مسخرهآميزى است كه براى بىارزش نشان دادن موضوعى انجام مىشود و بهطورى كه راغب در كتاب مفردات مىگويد، بيشتر به شوخى و استهزائى گفته مىشود كه در غياب و پشت سر ديگرى انجام مىگيرد، اگرچه گاهى هم به شوخيها و مسخرههائى كه در حضور انجام مىگيرد بهطور نادر اطلاق مىشود. (ج ١٢٧/٢، ج ٤٣٦/٤، ج ٤١٣/١٣.)
(○) وَ لَقَدِ اُسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِنْ قَبْلِكَ فَحٰاقَ بِالَّذِينَ سَخِرُوا مِنْهُمْ مٰا كٰانُوا بِهِ يَسْتَهْزِؤُنَ. «(اگر تو را استهزاء كنند نگران نباش) پيامبران پيش از تو را نيز استهزاء كردند، امّا سرانجام آنچه را (از عذابهاى الهى) مسخره مىكردند دامان استهزاءكنندگان را گرفت» انبياء/ ٤١.