شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٣٧ - نَسِيَ (طه/ ٨٨ )
ن س ى
نَسِيَ : (طه/ ٨٨.) □
از مادّۀ «نسى و نسيان» به معنى «فراموش كردن» است، آنجا كه «سامرى» مجسمۀ گوسالهاى را براى بنى اسرائيل آماده كرد، وقتى كه آنها اين صحنه را ديدند، ناگهان تمام تعليمات توحيدى موسى را به دست فراموشى سپردند و به يكديگر «گفتند: اين است خداى شما و خداى موسى و به اين ترتيب، سامرى عهد و پيمانش را با موسى بلكه با خداى موسى فراموش كرد» و مردم را به گمراهى كشاند
اينكه بعضى از مفسران، نسيان را در اينجا به معنى گمراهى و رفتن از بيراهه، تفسير كردهاند، فاعل نسيان را موسى دانستهاند و گفتهاند اين جمله سخن سامرى است، مىخواهد بگويد: موسى فراموش كرده است كه اين گوساله خداى شماست، همۀ اينها مخالف ظاهر آيه است، ظاهر همان است كه سامرى عهد و پيمانش را با موسى و خداى موسى به دست فراموشى سپرد و راه بتپرستى را پيش گرفت.
گاهى «نسيان» به معنى «فراموشى مطلق» نيست، مانند آيۀ ١١٥ سورۀ طه كه دربارۀ حضرت آدم آمده است:
مسلما «نسيان» در اينجا به معنى فراموشى مطلق نيامده، زيرا در فراموشى مطلق عتاب و ملامتى وجود ندارد، بلكه يا به معنى «ترك كردن» است، همانگونه كه در تعبيرات روزمره به كسى كه به عهد خودش وفا نكرده، مىگوييم: گويا عهد خود را فراموش كردهاى، يعنى ترك كردن تو همانند يك فرد فراموشكار است، و يا به معنى فراموشكاريهايى است كه به خاطر كمتوجهى و به اصطلاح «ترك تحفظ» پيدا مىشود. (ج ٢٧١/١٣ و ٣١٨.)
(□) ... فَقٰالُوا هٰذٰا إِلٰهُكُمْ وَ إِلٰهُ مُوسىٰ فَنَسِيَ. طه/ ٨٨.