شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٧٨٩ - يَوْمَ (در آي١٧٢٨ ٣ سور١٧٢٨ مائده)
يَوْمِ اَلدِّينِ : (حمد/ ٤.) *
كلمۀ «يوم الدّين» در تمام مواردى كه در قرآن استعمال شده، به معنى «قيامت» آمده است، چنانكه در آيات ١٧ و ١٨ و ١٩ سورۀ انفطار با صراحت به اين معنى اشاره شده است (اين تعبير متجاوز از ده بار در قرآن مجيد به همين معنى آمده).
و اينكه چرا آن روز، روز دين معرفى شده؟ به خاطر اين است كه آن روز، روز جزاست و «دين» در لغت به معنى «جزا» مىباشد و روشنترين برنامهاى كه در قيامت اجرا مىشود، همين برنامۀ جزا و كيفر و پاداش است، چرا كه در آن روز پرده از روى كارها كنار مىرود و اعمال همه دقيقا مورد محاسبه قرار مىگيرد و هركس جزاى اعمال خويش را اعم از خوب و بد مىبيند.
در حديثى از امام صادق (ع) مىخوانيم كه فرمود: يوم الدّين، روز حساب است١
بعضى از مفسّران نيز عقيده دارند كه علت نامگذارى رستاخيز به «يوم الدين» اين است كه در آن روز هركسى در برابر دين و آيين خود جزا مىبيند، ولى معنى اوّل (حساب و جزا) صحيحتر به نظر مىرسد. (ج ٤١/١.)
(*) مٰالِكِ يَوْمِ اَلدِّينِ. «خدايى كه مالك روز جزاست» حمد/ ٤.
(١) مجمع البيان، ذيل آيۀ مورد بحث.