شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥٦٨ - ه ه ن ا
ه ه ن ا
هٰاهُنٰا : (شعراء/ ١٤٦.) *
اسم اشاره براى مكان نزديك است به معنى «اينجا» و در اصل «هنا» بوده كه «ها» تنبيه بر آن داخل شده است (ههنا) و هميشه ظرف واقع مىشود.
اين كلمه چهاربار در قرآن مجيد به كار رفته، از جمله در آيۀ مورد بحث، آنجا كه صالح (ع) به قوم سركش خود نصيحت كرد و گفت: «آيا شما تصور مىكنيد هميشه در نهايت امنيت، در نعمتهايى كه اينجاست مىمانيد؟»
(ج ٣٠٥/١٥ و ساير منابع)
ه ب ط
اِهْبِطٰا : (طه/ ١٢٣.) ○
در اصل از مادّۀ «هبوط» در لغت به معنى پايين آمدن اجبارى است، مانند سقوط سنگ از بلندى، و هنگامى كه در مورد انسان به كار مىرود به معنى پايين رانده شدن به عنوان مجازات است.
با توجه به اينكه آدم براى زندگى در روى زمين آفريده شده بود و بهشت نيز منطقه سرسبز و پرنعمتى از همين جهان بود، هبوط و نزول آدم در اينجا به معنى نزول مقامى است نه مكانى، يعنى خداوند مقام او را به خاطر ترك اولى تنزل داد و از آن همه نعمتهاى بهشتى محروم ساخت و گرفتار رنجهاى اين جهان كرد.
(*) أَ تُتْرَكُونَ فِي مٰا هٰاهُنٰا آمِنِينَ. شعراء/ ١٤٦.
(○) قٰالَ اِهْبِطٰا مِنْهٰا جَمِيعاً بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ... «(خداوند) فرمود: هردو (آدم و حوا - همچنين شيطان) از آن (بهشت) فرود آييد، در حالى كه دشمن يكديگر خواهيد بود...» طه/ ١٢٣.