شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣٦٣ - م و س ى
بطوركلى، زندگى اين پيامبر بزرگ را در پنج دوره مىتوان خلاصه كرد:
١ - دوران تولد و حوادثى كه بر او گذشت تا هنگام پرورش او در دامان فرعون.
٢ - دوران فرار او از مصر و زندگى او در سرزمين «مدين» در محضر شعيب پيامبر.
٣ - دوران بعثت او و سپس درگيريهاى فراوانى كه با فرعون و دستگاه او داشت.
٤ - دوران نجات او و بنى اسرائيل از چنگال فرعونيان و حوادثى كه بر آنها در راه و به هنگام ورود در بيت المقدس گذشت.
٥ - دوران درگيريهاى موسى با بنى اسرائيل.
بايد توجه داشت كه در قرآن مجيد در هر سوره از سورههايى كه اشاره شد به يك يا چند قسمت از اين دورانهاى پنجگانه اشاره شده است، مثلا در آيۀ مورد بحث و دهها آيۀ ديگر از همين سوره تنها اشاره به دورانهاى بعد از بعثت موسى بن عمران و رسالت او شده است و دورانهاى قبل مربوط به تفسير آياتى است كه در سورههاى ديگر بخصوص سورۀ قصص آمده است●
فرعون و فرعونيان سالها در مصر حكومت مىكردند و بر قبطيان و بنى اسرائيل فرمان مىراندند و مردم را به پرستش بتها وامىداشتند، معروف اين است كه فرعون در خواب ديده بود شعلۀ آتشى از سوى بيت المقدس برخاسته، تمام خانههاى مصر را فراگرفت، خانههاى قبطيان را سوخت، ولى خانههاى بنى اسرائيل سالم ماند.
او از آگاهان و معبّران خواب توضيح خواست، گفتند: از اين سرزمين بيت المقدس مردى خروج مىكند كه هلاكت مصر و حكومت فراعنه به دست اوست١
(●) شرح و تفصيل هريك از دورانهاى مذكور در جاى خود به تناسب آيات در اين مجموعه آمده است.
(١) مجمع البيان، ج ٢٣٩/٧؛ فخر رازى در تفسير كبير.