شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٤٩ - ن ش ط
ن ش ط
ناشطات : (نازعات/ ٢.) *
از مادّۀ «نشط» (بر وزن هشت) در اصل به معنى گشودن گرههايى است كه به آسانى باز مىشود و به چاههايى كه عمق كمى دارد و دلو به آسانى و با يك حركت از آن بيرون مىآيد «انشاط» گفته مىشود و به شترهايى كه با اندك اشارهاى بسرعت حركت مىكنند نيز «نشيطة» مىگويند و لذا بطور كلى اين واژه در هرگونه حركتى كه با سهولت انجام مىشود به كار مىرود.
سورۀ نازعات با پنج سوگند دربارۀ موضوع مهم آغاز شده است و هدف از اين سوگندها بيان حقانيت و تحقق مسألۀ معاد و رستاخيز است و دومين سوگند خداوند به فرشتگانى است كه ارواح مؤمنان را براحتى جدا مىسازند. (ج ٧٥/٢٦.)
ن ص ب
فَانْصَبْ : (الم نشرح/ ٧.) ○
از مادّۀ «نصب» (بر وزن نسب) به معنى «تعب و زحمت» است و آيۀ مورد بحث بيانگر يك اصل كلى و فراگير است و هدف آن اين است كه پيامبر (ص) را به عنوان يك الگو و سرمشق از اشتغال به استراحت بعد از پايان يك امر مهم بازدارد و تلاش مستمر و پىگير را در زندگى به او گوشزد كند١
اصولا بيكار بودن و فراغت كامل مايۀ خستگى، كم شدن نشاط، تنبلى و فرسودگى و
(*) وَ اَلنّٰاشِطٰاتِ نَشْطاً. «و سوگند به فرشتگانى كه ارواح مؤمنان را با مدارا و نشاط جدا مىسازند» نازعات / ٢.
(○) فَإِذٰا فَرَغْتَ فَانْصَبْ. «پس هنگامى كه از كار مهمّى فارغ مىشوى به مهم ديگرى پرداز» الم نشرح/ ٧.
(١) پيرامون آيۀ مورد بحث، مطالبى در مادّۀ «ف ر غ» بيان شده كه با بحث فعلى بىارتباط نيست.