شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥٤٤ - انْتَهى١٦٤٨ (بقره/ ٢٧٥ )
خداوند، امر به معروف و نهى از منكر را به عنوان يك وظيفۀ عمومى و همگانى ذكر مىكند و مسلمانان را در انجام اين كار بهترين امّت معرفى كرده است:
امر به معروف و نهى از منكر دو فريضه از فرايض بزرگ الهى است كه انجام اين دو فريضه ضامن گسترش ايمان و اجراى همه قوانين فردى و اجتماعى است، به همين مناسبت يكى از نشانهها و صفات مؤمنان به شمار رفته است: «مؤمنان مردم را به نيكيها دعوت مىكنند و آنها نهىكنندگان از منكرند»
انْتَهىٰ : (بقره/ ٢٧٥.) ○
از مادّۀ «نهى» به معنى «خوددارى كردن و بازايستادن» است و كلمۀ «انتهاء» نيز به معنى: بازايستادن و به پايان رسيدن چيزى است، مثلا مىگوييم: نهيته عن القبيح فانتهى.
«او را از كار زشت بازداشتم، پس بازايستاد.»
آيۀ مورد بحث دربارۀ تحريم و خوددارى كردن از «ربا» و مذمّت رباخواران است. اين آيه ضمن نهى و تحريم ربا مىگويد: كسانى كه پند و اندرز الهى (در مورد تحريم ربا) به آنها برسد و از اين كار خوددارى كنند (فانتهى)، سودهايى را كه قبل از نزول اين حكم گرفتهاند ازآن خود آنهاست، يعنى اين قانون مانند هر قانون ديگر عطف به ماسبق نمىشود، زيرا مىدانيم اگر قوانين بخواهند گذشته را هم شامل شود مشكلات فراوان و هرجومرج شديد در زندگى مردم بهوجود مىآورد، به همين دليل هميشه قوانين از زمانى كه رسميت مىيابد
(○) ... فَمَنْ جٰاءَهُ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّهِ فَانْتَهىٰ فَلَهُ مٰا سَلَفَ... «و اگر كسى اندرز الهى به او برسد و (از رباخوارى) خوددارى كند سودهايى كه در سابق (قبل از نزول حكم تحريم) به دست آورده مال اوست» بقره/ ٢٧٥.