شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٢٠ - أَكْمَلْتُ (مائده/ ٣ )
□
ك م ل
أَكْمَلْتُ : (مائده/ ٣.) ●
يعنى «كامل كردم» و كمال شئ آن است كه غرض و مقصود از آن حاصل شود و معنى اكمال و اتمام به هم نزديك است.
در آيۀ مورد بحث، به روز اكمال دين اشاره شده است. آيا روز اكمال دين كدام روز است؟ مفسران در اين باره سخن بسيار گفتهاند و جاى شك نيست كه چنين روزى بايد روز بسيار مهمى در تاريخ زندگى پيامبر (ص) بوده باشد، نه يك روز ساده و عادى، زيرا اين همه اهميّت براى يك روز عادى معنى ندارد و به همين مناسبت در پارهاى از روايات آمده است كه بعضى از يهود و نصارى با شنيدن اين آيه گفتند اگر چنين آيهاى در كتب آسمانى ما نقل شده بود، ما آن روز را روز عيد قرار مىداديم١
بنابراين نزول اين آيه واجد اهميّت فراوان است، زيرا در آن روز، كافران مأيوس شدهاند و دين به مرحلۀ اكمال رسيده و نعمت خدا تكامل يافته و خداوند نيز آيين اسلام را به عنوان آيين نهايى مردم جهان پذيرفته است.
بعضى از مفسران احتمال دادهاند كه منظور از آن، روز عرفه در آخرين حج پيامبر (ص) است، در حالى كه اين سؤال منفى است، زيرا نشانههاى فوق بر آن روز تطبيق نمىكند، چون حادثۀ خاصى كه باعث يأس كفار شود در آن روز واقع نشد.
بعضى آن را روز فتح مكه مىدانند و بعضى روز نزول آيات سورۀ برائت و از همه
(□) فرهنگ لغات قرآن و فرهنگ واژههاى قرآن.
(●) ... اَلْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَ رَضِيتُ لَكُمُ اَلْإِسْلاٰمَ دِيناً... «امروز دين شما را كامل كردم و نعمت خود را بر شما تكميل نمودم و اسلام را به عنوان آيين (جاودان) شما پذيرفتم» مائده/ ٣.
(١) تفسير المنار، ج ١٥٥/٦.