شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١١٨ - كلم الطّيّب (فاطر/ ١٠ )
از آنچه گفتيم روشن مىشود اينكه بعضى از مفسران «كلمۀ طيّبه» را به لا اله الا اللّه و بعضى ديگر به سبحان اللّه و الحمد للّه و لا اله الا اللّه و اللّه اكبر، و بعضى بعد از توحيد محمد، رسول اللّه، و على ولى اللّه و خليفة رسوله، تفسير كردهاند و يا در بعضى از روايات «الكلم الطيّب» و «العمل الصّالح» به ولايت اهل بيت (ع) يا مانند آن تفسير شده است، همه از قبيل بيان مصداقهاى روشن آن مفهوم وسيع و گسترده است و محدوديتى در مفهوم آن ايجاد نمىكند، چرا كه هر سخنى كه محتواى پاك و عالى داشته باشد همه در اين عنوان جمع است.
قابل توجه اينكه ميان «كلام طيب» و «عمل صالح» - كه در آيۀ مورد بحث به آن اشاره شده - تفاوتى وجود دارد و آن اينكه ممكن است سؤال شود، چرا آيه فوق در مورد «كلام طيب» مىگويد: خودش به سوى پروردگار اوج مىگيرد، امّا در مورد «عمل صالح» مىگويد: خدا آن را بالا مىبرد؟
اين سؤال را چنين مىتوان پاسخ گفت: كلام طيب همانگونه كه گفتيم اشاره به ايمان و اعتقاد پاك است و آن عين اوج گرفتن به سوى خداست كه حقيقت ايمان چيزى جز اين نيست، ولى عمل صالح را او پذيرا مىشود و قبول مىكند و اجر مضاعف مىدهد و بقا و دوام مىبخشد و اوج مىدهد. (ج ١٩٤/١٨-١٩٥ و ١٩٨.)
تكليم: (نساء/ ١٦٤.) *
به معنى «سخن گفتن» است. آيۀ مورد بحث مىگويد: «خداوند با موسى سخن گفت»، چگونگى نزول وحى بر پيامبران مختلف بوده: گاهى از طريق نزول فرشته وحى و گاهى از طريق الهام به قلب و گاهى از طريق شنيدن صدا، به اين ترتيب كه خداوند امواج صوتى را در فضا و اجسام مىآفريده و از اين طريق با پيامبرش صحبت مىكرده، از كسانى كه اين امتياز را بروشنى داشته، موسى بن عمران (ع) بوده كه گاهى امواج صوتى را از لابلاى
(*) ... وَ كَلَّمَ اَللّٰهُ مُوسىٰ تَكْلِيماً. «و خداوند با موسى سخن گفت» نساء/ ١٦٤.