شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٧٩ - ن ع س
ن ع س
نعاس : (انفال/ ١١.) *
به ضم نون و «نعس» (بر وزن نحس) به ابتداى خواب و يا خواب كم و سبك و آرامبخش گفته مىشود، خواب سبكى كه قبل از خواب عميق به انسان دست مىدهد و در آيۀ مورد بحث كه موضوع جنگ بدر است شايد اشاره به اين باشد كه در عين استراحت آنچنان خواب عميقى بر شما مسلّط نشد كه دشمن بتواند از موقعيت استفاده كند و بر شما شبيخون زند و اين براى مسلمانان در آن شب پراضطرار، نعمت و موهبت بزرگى به شمار مىرفت.
نظير همين مطلب در حادثۀ احد براى مسلمانان كه در اندوه بهسر مىبردند روى داد، قرآن در اين زمينه مىگويد: «سپس (خداوند) به دنبال اين غم و اندوه، آرامشى بر شما فرستاد، اين آرامش به صورت خواب سبكى (نعاس) بود (كه در شب بعد از حادثۀ احد) جمعى از شما را فروگرفت»
ن ع ق
يَنْعِقُ : (بقره/ ١٧١.) ●
در اصل به معنى «صداى كلاغ» است در حالى كه فرياد نكشد، ولى «نغق» (با «غين») به
(*) إِذْ يُغَشِّيكُمُ اَلنُّعٰاسَ أَمَنَةً مِنْهُ... «(به خاطر بياوريد) هنگامى را كه خواب سبكى كه مايۀ آرامش از ناحيۀ خدا بود شما را فروگرفت» انفال/ ١١.
(●) وَ مَثَلُ اَلَّذِينَ كَفَرُوا كَمَثَلِ اَلَّذِي يَنْعِقُ بِمٰا لاٰ يَسْمَعُ إِلاّٰ دُعٰاءً وَ نِدٰاءً... «مثال (تو) در دعوت كافران مثال كسى است كه (گوسفندان و حيوانات را براى نجات از چنگال خطر) صدا مىزند، ولى آنها جز سروصدا (و يا خواندن و بانگى) نمىشنوند (و حقيقت و مفهوم گفتار او را درك نمىكنند)...» بقره/ ١٧١.