شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٩٦ - نَفْسٍ (آل عمران/ ١٨٥ )
راغب در مفردات نيز مىگويد: «منافسه» به معنى تلاش انسان است براى شباهت به افراد برجسته و ملحق شدن به آنها، بىآنكه ضررى به ديگرى وارد شود.
در حقيقت مضمون آيۀ مورد بحث شبيه چيزى است كه در آيۀ ٢١ سورۀ حديد آمده است: «پيشى بگيريد بر يكديگر براى رسيدن به مغفرت پروردگارتان و بهشتى كه پهنۀ آن مانند پهنۀ آسمان و زمين است١
و يا آنچه در آيۀ ١٣٣ سورۀ آل عمران آمده است: «و بر يكديگر سبقت بجوييد براى رسيدن به آمرزش پروردگار خود و بهشتى كه وسعت آن آسمانها و زمين است٢
بههرحال تعبيرى كه در آيه آمده است زيباترين تعبيرى است كه انسانها را براى وصول به نعمتهاى بىمانند از طريق ايمان و عمل صالح تشويق مىكند و فصاحت قرآن را به عاليترين وجه منعكس مىسازد. (ج ٢٧٦/٢٦-٢٧٧.)
نَفْسٍ : (آل عمران/ ١٨٥.) ●
اين واژه در قرآن معانى و وجوه بسيار دارد به پارهاى از وجوه آن اشاره مىكنيم:
١ - روح:
٢ - ذات و شخص:
٣ - خواهش نفسانى:
٤ - جان، قلب، دل، باطن:
(١) سٰابِقُوا إِلىٰ مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَ جَنَّةٍ عَرْضُهٰا كَعَرْضِ اَلسَّمٰاءِ وَ اَلْأَرْضِ... حديد/ ٢١.
(٢) وَ سٰارِعُوا إِلىٰ مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَ جَنَّةٍ عَرْضُهَا اَلسَّمٰاوٰاتُ وَ اَلْأَرْضُ... آل عمران/ ١٣٣.
(●) كُلُّ نَفْسٍ ذٰائِقَةُ اَلْمَوْتِ... «هركس مرگ را مىچشد» آل عمران/ ١٨٥.