شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٧٩٦ - يَوْمُ اَلتَّغ١٦٤٨ ابُنِ (تغابن/ ٩ )
يَوْمَ اَلتَّنٰادِ : (مؤمن/ ٣٢.) *
واژۀ «التناد» در اصل «التنادى» بوده كه ياى آن حذف شده و كسره دال كه دليل بر آن است برجاى مانده و از مادۀ «ندا» به معنى «صدا زدن» گرفته شده است.
مفسران معتقدند كه «يوم التناد» از اسامى قيامت است، بعضى مىگويند: به خاطر اين است كه در آن روز، دوزخيان، بهشتيان را صدا مىزنند و از آنها چيزى مىخواهند (اعراف / ٥٠) و بعضى مىگويند: به خاطر اين است كه مردم يكديگر را صدا مىزنند و به هم پناه مىبرند و از هم كمك مىخواهند و يا اينكه فرشتگان، آنها را براى حساب صدا مىزنند و يا اينكه مناديان محشر ندا مىدهند:
ولى با توجه به معنى وسيع آيه، مىتوان گفت كه «يوم التناد» اين دنيا را نيز شامل مىشود، چرا كه «يوم التناد» مفهومش تنها «روز ندا دادن يكديگر» است و اين زمانى است كه كارد به استخوان مىرسد و معمولا افرادى كه از همهجا عاجز مىمانند، يكديگر را صدا مىكنند.
در اين جهان «يوم التناد» نيز فراوان است، مثلا نزول عذابهاى الهى و حوادث سخت و دردناك كه فريادها بلند مىشود و هركس در جستجوى چاره و پناهگاهى است، هريك مىتواند «يوم التناد» باشد. (ج ٩٣/٢٠ تا ٩٥.)
(*) وَ يٰا قَوْمِ إِنِّي أَخٰافُ عَلَيْكُمْ يَوْمَ اَلتَّنٰادِ. «(آن مرد با ايمان گفت:) اى قوم، من بر شما از روزى كه مردم يكديگر را صدا مىزنند (و از هم يارى مىطلبند و صدايشان به جايى نمىرسد) بيمناكم» مؤمن/ ٣٢.