شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥٤٣ - ن ه ى
شب و روز هركدام آيه و نشانهاى براى اثبات وجود خدا محسوب مىشود، پيدايش حساب و كتاب در برنامۀ زندگى انسان را مىتوان به شب و روز نسبت داد. امير مؤمنان على (ع) در خطبه اشباح (نهج البلاغه) ضمن بيان نشانههاى عظمت خداوند، مىفرمايد:
«خورشيد را نشانۀ روشنىبخش روز و ماه را نشانۀ محوكنندۀ شب قرار داد و آن دو را در مجرايشان به جريان انداخت و مراحل سيرشان را اندازهگيرى كرد تا ميان شب و روز تفاوت ايجاد كند و با اندازهگيرى اين دو، شمارۀ سالها و حساب دانسته شود١
ن ه ى
نَهَى : (نازعات/ ٤٠.) *
واژۀ «نهى» به معنى «بازداشتن و منع كردن» است و از نظر قرآن و شرع، هرگونه گفتار يا عمل زشت و ناپسندى كه از انسان سرمىزند از «منهيّات» بهشمار مىرود و انجام آن ممنوع است، مثلا در آيۀ ٧ سورۀ حشر مىخوانيم: «آنچه رسول خدا براى شما آورده بگيريد و اجرا كنيد و آنچه از آن نهى كرده خوددارى نماييد»
اصولا هرچه خداى تعالى و رسول او (ص) به انجام آن فرمان دادهاند، معروف است و
(١) نهج البلاغه، خطبه ٩١.
(*) وَ أَمّٰا مَنْ خٰافَ مَقٰامَ رَبِّهِ وَ نَهَى اَلنَّفْسَ عَنِ اَلْهَوىٰ فَإِنَّ اَلْجَنَّةَ هِيَ اَلْمَأْوىٰ. «و آن كس كه از مقام پروردگارش خائف بوده و نفس را از هوا بازداشته بهشت جايگاه اوست» نازعات/ ٤٠-٤١.