شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣١٥ - يَمْكُثُ (رعد/ ١٧ )
مُكْثٍ : (اسراء/ ١٠٦.) *
به معنى «تدريج و تأنى، آرامى و آهستگى» است. آيۀ مورد بحث ناظر بر نزول قرآن بهطور تدريج توأم با آرامش بر پيامبر اكرم (ص) است و اين پاسخى است به بهانهگيريهاى مخالفان كه مىگفتند چرا قرآن يكجا بر پيامبر (ص) نازل نشده!
بدون شك براى افراد سطحى مخصوصا اگر بهانهجو باشند اين اشكال در كيفيت نزول قرآن پيدا خواهد شد كه چرا اين كتاب آسمانى به صورت كامل و يكجا بر پيامبر اسلام (ص) نازل نشده تا مردم آن را از آغاز بخوانند و تا انجامش باخبر باشند، در حالى كه بايد گفت، قرآن كتابى است كه با حوادث عصر خود يعنى با بيستوسه سال دوران نبوت پيامبر اسلام (ص) با رويدادهايش پيوند و ارتباط ناگسستنى داشته، بنابراين چگونه ممكن است كتابى كه با حوادث بيستوسه سال در ارتباط بوده يكجا و در يك روز نازل شود؟ مگر ممكن است تمام حوادث بيستوسه سال را در يك روز جمعآورى كرد تا مسائل مربوط به آن يكجا در قرآن نازل شود؟ از اين گذشته، قرآن كتابى است كه تنها جنبۀ تعليمى ندارد، بلكه حتما مىبايست هر آيۀ آن پس از نزول اجرا گردد، اگر همۀ قرآن يكجا نازل مىشد بايد يكجا هم اجرا شود و اين امرى محال بوده است، چرا كه اصلاح يك جامعۀ سراپا فاسد را در يك روز نمىتوان
(*) وَ قُرْآناً فَرَقْنٰاهُ لِتَقْرَأَهُ عَلَى اَلنّٰاسِ عَلىٰ مُكْثٍ وَ نَزَّلْنٰاهُ تَنْزِيلاً. «ما قرانى بر تو نازل كرديم كه به صورت آيات جدا از هم مىباشد، تا آن را تدريجا و با آرامش بر مردم بخوانى (و جذب دلها شود) و بهطور قطع اين قرآن را ما نازل كرديم» اسراء/ ١٠٦.