شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٨٤ - نعيم (لقمان/ ٨ )
منظور از «تبديل نعمت» اين است كه انسان امكانات و قدرتها و منابع مادى و معنوى را كه در اختيار دارد در مسيرهاى تخريبى و انحرافى و گناه و ستم به كار گيرد، خداوند به بنى اسرائيل، هم مربيان معنوى داد و هم زمامداران نيرومند و هرگونه امكانات مادى و معنوى را در اختيارشان قرار داد، ولى آنها گرفتار تبديل نعمت شدند و همين كار زندگى آنها را بههم ريخت و در قيامت نيز عذاب دردناكى در انتظار آنهاست.
مسألۀ تبديل نعمت منحصر به بنى اسرائيل نيست، بلكه دنياى صنعتى گرفتار اين بدبختى بزرگ است، زيرا با آن كه نعمتها و قدرتهايى در اختيار انسان امروز قرار گرفته، امّا بر اثر دور افتادن از تعليمات آسمانى پيامبران، گرفتار تبديل نعمت شده و آنها را به صورت وحشتناكى در راه فنا و نيستى خود به كار گرفتهاند.
اين نكته نيز شايان توجه است كه «سلامت» و «امنيّت» كه سرآغاز نعمتهاى بهشتى قرار داده شده، پايۀ هر نعمت ديگرى است كه بدون اين دو هيچ نعمتى قابل بهرهگيرى نيست، حتى در اين دنيا نيز سرآغاز همۀ اين نعمتها، نعمت سلامت و امنيت مىباشد:
نعيم : (لقمان/ ٨.) ○
از مادّۀ «نعمة» و معنى گستردهاى دارد كه همۀ انواع نعمتهاى مادى و معنوى را شامل مىشود، حتّى نعمتهايى كه براى ما محبوسان زندان تن در اين دنيا قابل درك نيست. راغب در مفردات مىگويد: «نعيم» به معنى «نعمت بسيار» است(النعيم النعمة الكثيرة)
در آيۀ ١٣ سورۀ انفطار مىخوانيم:
(○) إِنَّ اَلَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا اَلصّٰالِحٰاتِ لَهُمْ جَنّٰاتُ اَلنَّعِيمِ. «كسانى كه ايمان آوردهاند و عمل صالح انجام دادهاند، باغهاى پرنعمت بهشت از آن آنهاست» لقمان/ ٨.