شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥٠٠ - انفس (زمر/ ٤٢ )
انفس : (زمر/ ٤٢.) ○
جمع «نفس» و در آيۀ مورد بحث به قرينۀ «توفّى» به معنى «ارواح» است، زيرا در آيه مىخوانيم:
چنانچه اين آيه را (آنطور كه در پانوشت آمده) مورد توجه قرار دهيم، چند نكته از آن برداشت مىكنيم:
١ - انسان تركيبى است از روح و جسم، روح گوهرى است غيرمادى كه ارتباط آن با جسم مايۀ نور و حيات آن است.
٢ - به هنگام مرگ، خداوند اين رابطه را قطع مىكند و روح را به عالم ارواح مىبرد و به هنگام خواب نيز اين روح را مىگيرد، امّا نه آنچنان كه رابطه بكلى قطع شود، بنابراين روح نسبت به بدن داراى سه حالت است: ارتباط تام (حالت حيات و بيدارى)، ارتباط ناقص (حالت خواب)، قطع ارتباط بهطور كامل (حالت مرگ).
٣ - «خواب» چهرۀ ضعيفى از «مرگ» است و «مرگ» نمونۀ كاملى از «خواب».
٤ - خواب از دلايل استقلال و اصالت روح است، مخصوصا هنگامى كه با رؤيا، آن هم رؤياهاى صادقه توأم باشد اين معنى روشنتر مىشود.
(○) اَللّٰهُ يَتَوَفَّى اَلْأَنْفُسَ حِينَ مَوْتِهٰا وَ اَلَّتِي لَمْ تَمُتْ فِي مَنٰامِهٰا فَيُمْسِكُ اَلَّتِي قَضىٰ عَلَيْهَا اَلْمَوْتَ وَ يُرْسِلُ اَلْأُخْرىٰ إِلىٰ أَجَلٍ مُسَمًّى... «خداوند ارواح را به هنگام مرگ، قبض مىكند و ارواحى را كه نمردهاند نيز به هنگام خواب مىگيرد، سپس ارواح كسانى را كه فرمان مرگ آنها را صادر كرده نگه مىدارد و ارواح ديگرى را (كه بايد زنده بمانند) بازمىگرداند تا سرآمد معينى...» زمر/ ٤٢.