شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢١ - كَب١٦٤٨ ائِرَ (شورى/ ٣٧ )
از تعبيرات فوق بروشنى ثابت مىشود كه گناهان بر دو دستۀ مشخّص تقسيم مىشوند كه گاهى از آن دو به كبيره و صغيره و گاهى كبيره و سيّئة و گاهى كبيره و لمم تعبير مىشود.
اكنون بايد ديد كه ضابطه و ميزان در تعيين صغيره و كبيره چيست؟
بعضى مىگويند: اين دو از امور نسبى هستند، يعنى به هنگام مقايسه كردن دو گناه به يكديگر، آن يك كه اهميّتش بيشتر است كبيره و آن كه كمتر است صغيره مىباشد و بنابراين هر گناهى نسبت به گناه بزرگتر، صغيره و نسبت به گناه كوچكتر، كبيره است.
ولى روشن است كه اين معنى به هيچوجه با آيۀ فوق نمىسازد، زيرا آيۀ مذكور اين دو دسته را از يكديگر جدا كرده و در برابر هم قرار داده است و پرهيز از يكى را موجب بخشودگى ديگرى مىشمارد.
در پيش اشاره كرديم كه «كبيره» هر گناهى است كه از نظر اسلام بزرگ و پراهميّت است و نشانۀ اهميّت آن مىتواند اين باشد كه در قرآن مجيد، تنها به نهى از آن قناعت نشده، بلكه به دنبال آن تهديد به عذاب دوزخ شده است، مانند قتل نفس، زنا، رباخوارى و امثال آنها و لذا در روايات اهل بيت مىخوانيم: الكبائر اللّتى اوجب اللّه عزّ و جلّ عليها النّار. «گناهان كبيره گناهانى است كه خداوند مجازات آتش براى آنها مقرر داشته است١
مضمون اين حديث از امام باقر (ع) و امام صادق (ع) و امام على بن موسى الرضا (ع) نقل شده است.
بنابراين، به دست آوردن گناهان كبيره و شناخت آنها با توجه به ضابطۀ فوق كار آسانى است و اگر ملاحظه مىكنيم در پارهاى از روايات تعداد كبائر، هفت و در بعضى بيست و در بعضى هفتاد، ذكر شده منافات با آنچه در بالا گفته شد ندارد، زيرا در حقيقت بعضى از اين روايات اشاره به گناهان كبيرۀ درجه اوّل و بعضى به گناهان كبيرۀ درجۀ دو و بعضى به همه گناهان كبيره اشاره مىكند. (ج ٣٥٨/٣-٣٥٩، ج ٤٥٨/٢٠ - ٤٥٩.)
(١) نور الثقلين، ج ٤٧٣/١.