شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٨٢ - ل ع ن
ل ع ن
لَعَنَهُمُ : (احزاب/ ٥٧.) *
از مادّۀ «لعن» در لغت به معنى «طرد و دور ساختن» آميخته با خشم است و هنگامى كه به خدا نسبت داده شود به معنى محروم ساختن از رحمتش مىباشد، درست نقطه مقابل رحمت و صلوات است كه قبل از آيۀ مورد بحث آمده است.
در حقيقت لعن و طرد از رحمت آن هم از سوى خداوندى كه رحمتش گسترده و بىپايان است بدترين نوع عذاب محسوب مىشود، بخصوص كه اين طرد از رحمت، هم در دنيا باشد و هم در آخرت (چنانكه در آيۀ مورد بحث اينگونه است) و شايد به همين خاطر است كه واژۀ «لعن» در اين آيه قبل از «عذاب مهين» ذكر شده است.
جملۀ: لعنّاهم «آنها را از رحمت خويش دور ساختيم» (مائده/ ١٣) نيز از مادّۀ مذكور گرفته شده و به همان معنى آمده است. (ج ٣١٢/٤، ج ٤٢٢/١٧-٤٢٣.)
لَعْنَةَ : (آل عمران/ ٨٧.) ○
راغب در كتاب مفردات مىگويد: به معنى «طرد كردن و دور ساختن» توأم با خشم و غضب است. اين كلمه هنگامى كه به خدا در آخرت اضافه شود اشاره به عقوبت و كيفر است و در دنيا به معنى بريدن از قبول رحمت و اگر از ناحيۀ مردم باشد به معنى «نفرين» است.
(*) إِنَّ اَلَّذِينَ يُؤْذُونَ اَللّٰهَ وَ رَسُولَهُ لَعَنَهُمُ اَللّٰهُ فِي اَلدُّنْيٰا وَ اَلْآخِرَةِ وَ أَعَدَّ لَهُمْ عَذٰاباً مُهِيناً. «آنها كه خدا و پيامبرش را ايذاء مىكنند خداوند آنها را از رحمت خود در دنيا و آخرت دور مىسازد و براى آنان عذاب خواركنندهاى آماده كرده است.» احزاب/ ٥٧.
(○) أُولٰئِكَ جَزٰاؤُهُمْ أَنَّ عَلَيْهِمْ لَعْنَةَ اَللّٰهِ وَ اَلْمَلاٰئِكَةِ وَ اَلنّٰاسِ أَجْمَعِينَ. «كيفر آنها اين است كه لعن (و طرد و نفرين) خداوند و فرشتگان و مردم همگى بر آنهاست» آل عمران/ ٨٧.