شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٨٨ - الفاف (نبأ/ ١٦ )
ل ف ف
اِلْتَفَّتِ : (قيامت/ ٢٩.) □
واژۀ «التفات» كه ريشۀ اصلى آن «لفّ» مىباشد به معنى «به يكديگر پيچيدن» است. در آيه آمده است:
آيۀ مورد بحث قسمتى از حالات يك محتضر را بيان مىدارد و سخن از لحظۀ دردناك مرگ است، آنجا كه انسان بهطور مطلق از زندگى مأيوس شده، يقين به فراق و جدايى از دنيا پيدا مىكند و ساق پاها بههم پيچيده مىشود و لحظۀ مرگ فرامىرسد.
اين بههم پيچيدگى يا به خاطر شدت ناراحتى جان دادن است، يا در نتيجۀ از كار افتادن دست و پا و برچيده شدن روح از آنها. براى اين آيه تفسيرهاى ديگرى نقل شده است، از جمله در حديثى از امام باقر (ع) مىخوانيم: التفّت الدّنيا بالاخرة. «دنيا به آخرت پيچيده مىشود١٢
از ابن عباس نيز نقل شده كه منظور «بههم پيچيدن شدت امر آخرت به امر دنيا» است، بعضى گفتهاند: منظور بههم پيچيدن شدايد مرگ با شدايد قيامت است. ظاهر اين است كه همۀ اينها به همان معنى كه از امام باقر (ع) نقل شد بازمىگردد. اين تفسير از اينجا گرفته شده كه يكى از معانى «ساق» در لغت عرب، حادثۀ شديد و مصيبت و بلاى عظيم است.
بعضى نيز گفتهاند: منظور بههم پيچيدن ساق پاها در كفن است، البته اين تفسيرها تضادى باهم ندارد و مىتواند همۀ آنها در معنى آيه جمع باشد. (ج ٣٠٩/٢٥-٣١٠.)
الفاف: (نبأ/ ١٦.) ○
به گفته بسيارى از ارباب لغت و تفسير، جمع «لفيف» به معنى «بههم پيچيده» است.
(□) وَ اِلْتَفَّتِ اَلسّٰاقُ بِالسّٰاقِ. «و ساق پاها (از شدت جان دادن) بههم پيچيده مىشود» قيامت/ ٢٩.
(١و٢) نور الثقلين، ج ٤٦٥/٥.
(○) وَ جَنّٰاتٍ أَلْفٰافاً. «و باغهايى پردرخت» نبأ/ ١٦.