شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣٩٠ - ن ج م
جمع آن را اشاره به «قرآن مجيد» مىدانند، چرا كه متناسب با آيات بعد دربارۀ وحى است و تعبير به «نجم» به خاطر اين است كه عرب از چيزى كه تدريجا و در فواصل مختلف انجام مىگيرد تعبير به «نجوما» مىكند. در اقساط وامها و امور ديگرى واژۀ «نجوما» به كار مىرود و از آنجا كه قرآن در طول ٢٣ سال و در مقاطع مختلف بر پيامبر اكرم (ص) نازل شده است به عنوان «نجم» از آن ياد شده است.
جمعى ديگر آن را اشاره به يكى از ستارگان آسمان مانند «ثريا١٢
بعضى نيز گفتهاند: منظور از «نجم» (در آيۀ مورد بحث) شهابهايى است كه به وسيلۀ آن شياطين از صحنۀ آسمان رانده مىشوند و عرب اين شهابها را «نجم» مىنامد.
ولى هيچيك از اين چهار تفسير دليل روشنى ندارد، بلكه ظاهر آيه آنچنان كه اطلاق واژۀ «نجم» اقتضا مىكند سوگند به همه ستارگان آسمان است كه از نشانههاى بارز عظمت خداوند و از اسرار بزرگ جهان آفرينش و از مخلوقات فوق العاده عظيم پروردگار است.
جمع نجم «نجوم» به معنى «ستارگان» است، چنانكه در آيۀ ٩٧ سورۀ انعام مىخوانيم:
وَ هُوَ اَلَّذِي جَعَلَ لَكُمُ اَلنُّجُومَ لِتَهْتَدُوا بِهٰا فِي ظُلُمٰاتِ اَلْبَرِّ وَ اَلْبَحْرِ...
واژۀ «نجوم» (ستارگان) يك مفهوم مادى دارد كه همين ستارگانى هستند كه در آسمان ديده مىشوند و يك مفهوم معنوى كه اشاره به دانشمندان و شخصيّتهايى است كه روشنىبخش جوامع انسانى هستند و همانگونه كه مردم راه خود را در شبهاى تاريك در بيابانها و بر صفحۀ اقيانوسها به وسيلۀ ستارگان پيدا مىكنند، تودههاى جمعيت در اجتماعات انسانى نيز راه زندگى و سعادت و حيات را به كمك اين دانشمندان و رهبران آگاه و با ايمان
(١) ثريا: از مجموعۀ ستارگان هفتگانهاى است كه شش عدد آن آشكار و يكى بسيار كم نور است كه معمولا براى شناسايى قدرت ديد، افراد را با آن آزمايش مىكنند. سوگند به اين ستاره ممكن است به خاطر مسافت زياد آن از ما بوده باشد.
(٢) شعرى: درخشانترين و پرنورترين ستارگان آسمان است.