شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٦٤ - ل ح د
ل ح د
يُلْحِدُونَ : (فصلت/ ٤٠.) *
در اصل از «لحد» (بر وزن عهد) گرفته شده و به معنى حفرهاى است كه در يك طرف قرار گيرد و به همين جهت به حفرهاى كه در يك جانب قبر قرار گرفته «لحد» گفته مىشود (به خلاف ضريح كه در وسط قبر است)، سپس به هركارى كه از حد وسط به سوى افراط و تفريط متمايل شود يا جنبۀ انحراف به خود بگيرد «الحاد» گفته شده است، اطلاق اين كلمه بر شرك و بتپرستى و كفر و بىدينى نيز به همين مناسبت است.
منظور از الحاد در آيات خدا، ايجاد وسوسه در دلايل توحيد و معاد است، مكتبهاى مادى و الحادى جهان امروز كه براى منحرف ساختن مردم جهان از توحيد و معاد، گاه دين را زاييدۀ جهل و ترس يا مولود عوامل اقتصادى و گاه امور مادى ديگر معرفى مىكنند، بدون شك از كسانى هستند كه مشمول آيۀ مورد بحثاند. (ج ٤٠٨/١١، ج ٢٩٥/٢٠.)
الحاد در اسماء خدا: (اعراف/ ١٨٠.) ○
در معنى «الحاد» و ريشۀ آن اندكى پيش سخن گفتيم، اكنون در يك جمله مىتوان گفت به هركارى كه از حد وسط متمايل شود و به افراط يا تفريط گرايد «الحاد» گفته مىشود.
منظور از الحاد در اسماء خدا اين است كه الفاظ و مفاهيم آن را تحريف كنيم يا به اينگونه كه او را به او صافى توصيف كنيم كه شايستۀ آن نيست، همانند مسيحيان كه قايل به تثليث و خدايان سهگانه شدهاند و يا اينكه صفات او را بر مخلوقاتش تطبيق كنيم، همچون
(*) إِنَّ اَلَّذِينَ يُلْحِدُونَ فِي آيٰاتِنٰا لاٰ يَخْفَوْنَ عَلَيْنٰا... «كسانى كه آيات ما را تحريف مىكنند بر ما پوشيده نخواهند بود...» فصلت/ ٤٠.
(○) وَ لِلّٰهِ اَلْأَسْمٰاءُ اَلْحُسْنىٰ فَادْعُوهُ بِهٰا وَ ذَرُوا اَلَّذِينَ يُلْحِدُونَ فِي أَسْمٰائِهِ... «و براى خدا نامهاى نيكى است، خدا را با آن بخوانيد و آنها را كه در اسماء خدا تحريف مىكنند (و بر غير او مىنهند و شريك برايش قايل مىشوند) رها سازيد...» اعراف/ ١٨٠.