شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٥٥ - ل ب د
ل ب د
لبد: (بلد/ ٦.) *
بر وزن «لغت» در اصل به معنى «شئ متراكم و انبوه» است، به همين مناسبت به مال فراوان و روىهم انباشته، «لبد» گفته شده است.
آيۀ مورد بحث اشاره به كسانى است كه وقتى به آنها پيشنهاد صرف مال در كار خيرى مىكردند از روى غرور و نخوت مىگفتند: ما بسيار در اين راهها صرف كردهايم در حالى كه چيزى براى خدا انفاق نكرده بودند و اگر اموالى به اين و آن داده بودند براى تظاهر و رياكارى و اغراض شخصى بوده است.
بعضى گفتهاند: آيه اشاره به كسانى است كه اموال زيادى در دشمنى با اسلام و پيامبر (ص) و توطئههاى ضداسلامى صرف كرده بودند و به آن افتخار مىكردند، همانگونه كه در حديثى آمده است كه در روز جنگ خندق هنگامى كه على (ع) «اسلام» را به عمرو بن عبدودّ عرضه نمود، او در پاسخ گفت:
فاين ما انفقت فيكم مالا لبدا. «پس آن همه اموالى كه بر ضد شما مصرف كردم چه مىشود؟١
بعضى نيز گفتهاند: آيه ناظر به بعضى از سران قريش مانند حارث بن عامر است كه مرتكب گناهى شده بود راه نجات را از پيامبر (ص) سؤال كرد، حضرت دستور كفاره به او داد. او گفت: اموال من از آن روز كه وارد دين اسلام شدم در كفارات و نفقات نابود شد٢
جمع ميان هر سه تفسير بىمانع است، هرچند تفسير اول تناسب بيشترى با آيۀ بعد دارد.
(ج ١٢/٢٧-١٣.)
(*) يَقُولُ أَهْلَكْتُ مٰالاً لُبَداً. «مىگويد: مال زيادى را (در كارهاى خير) تلف كردهام» بلد/ ٦.
(١) نور الثقلين، جلد ٥٨٠/٥، حديث ١٠.
(٢) مجمع البيان، ج ٤٩٣/١٠.