شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٦ - متكبّر (حشر/ ٢٣ )
دروغگوى گنهكار را به كيفرى سخت و عذابى دردناك وعده داد، مىفرمايد: «واى بر هر دروغگوى گنهكار كه پيوسته آيات الهى را كه بر او تلاوت مىشود مىشنود، امّا بر اثر تكبّر همواره اصرار بر مخالفت دارد، گويى اصلا آن را نشنيده، چنين كسى را به عذاب دردناك بشارت ده» جاثيه/ ٧ و ٨.
به اين ترتيب، آلودگى به گناه و دروغ و همچنين كبر و خودبينى سبب مىشود كه اين همه آيات را نشنيده گيرد و خود را به كرگوشى زند، همانگونه كه در آيۀ ٧ سورۀ لقمان مىخوانيم□
تعبير به:
جالب اينكه نخست مىگويد: آنچنان بىاعتنايى به آيات الهى مىكند كه گويى اصلا آن را نشنيده و كاملا بىاعتنا از كنار آن مىگذرد، سپس اضافه مىكند: نه تنها اين آيات را نمىشنود، گويى اصلا كر است و هيچ سخنى را نمىشنود؛ بنابراين جزاى چنين افراد نيز متناسب اعمالشان است، همانگونه كه عملشان براى اهل حق دردآور بود، خداوند مجازاتشان را نيز دردناك قرار داده و به عذاب اليمشان گرفتار مىسازد (ج ١٧/١٧، ج ٢٣٦/٢١.)
مستكبرين: (نحل/ ٢٣.) *
واژۀ «استكبار» در چندين آيه از آيات قرآن به عنوان يك صفت ويژه كفار به كار رفته و
(□) وَ إِذٰا تُتْلىٰ عَلَيْهِ آيٰاتُنٰا وَلّٰى مُسْتَكْبِراً كَأَنْ لَمْ يَسْمَعْهٰا كَأَنَّ فِي أُذُنَيْهِ وَقْراً فَبَشِّرْهُ بِعَذٰابٍ أَلِيمٍ. لقمان / ٧.
(*) ... إِنَّهُ لاٰ يُحِبُّ اَلْمُسْتَكْبِرِينَ. «... خداوند مستكبران را دوست نمىدارد» نحل/ ٢٣.